آشنایی با قلعه تاریخی و دیدنی بهستان زنجان (+تصاویر)

موضوع: جاذبه های گردشگری تاریخ: ۲۴ اسفند ۱۳۹۴ 0 دیدگاه 279 مشاهده

در ادامه این مقاله از سایت ایران ناز با یکی از مکان های تاریخی استان زنجان آشنا خواهید شد.

 

قلعه بهستان یا کهن دژ در شهرستان ماه‌نشان در استان زنجان قرار دارد و قدمت این دژ به دوره هخامنشیان برمی‌گردد. به گزراش ایران ناز قلعه بهستان یکی از ۲۰ قلعه تاریخی شهرستان ماه نشان در استان زنجان است که دوران استفاده  از آن تا قرن پنجم هجری قمری تخمین زده می‌شود.

 

به علت شرایط زمانی خاص آن دوره، حاکمان جهت دفاع از خود و مردم اقدام به ساخت این قلعه کرده‌اند. طبقات بالای قلعه بهستان جهت دفاع و طبقات پایین‌تر به عنوان زاغه و محل نگهداری آذوقه مردم مورد استفاده قرار می‌گرفت.

 

این قلعه که در دل کوهی از جنس خاک سفت و سخت بنا شده است به علت وزش بادهای تند و فرسایش و همچنین عبور رودخانه قزل اوزن از کنار قلعه در حال تخریب است.

 

سازندگان قلعه بهستان با در نظرداشتن طرح اولیه، اقدام به کندن کوه و تخلیه خاک‌ها و سنگ‌ها کرده‌اند و اتاق‌ها را بوجود آوردند و به هر تعدادی که به اتاق‌های آن اضافه شده راه‌های ارتباطی آنها به مجموعه نیز بصورت دالان‌هایی افزوده شده.

 

تاریخچه قلعه بهستان

برخی، پیشینه این دژ را به زمان ماد نسبت می‌دهند. مادها از طریق مصب و کناره‌های رودخانه قزل اوزن وارد فلات ایران شدند و در روستاهایی همچون مادآباد در ۱۵ کیلومتری شهر ماه‌نشان مستقر شدند و وجود قلعه‌های دفاعی همچون “قلعه بهستان” در ۱۲ کیلومتری ماه‌نشان معماری زیبا و هنرمندانه‌ای را به نمایش گذاشته‌است. اما بر اساس پژوهش‌های باستان‌شناسی تاکنون، پیشینه این دژ به دوره هخامنشیان به اثبات رسیده است. این دژ در دوره پس از اسلام و تا قرن پنجم نیز این دژ پابرجا بوده و کاربرد داشته‌است.

 

فضای کلی قلعه بهستان به ۳ دسته شامل اتاق‌ها، دالان‌ها و راه‌پله‌ها تقسیم می‌شده‌ تکه گاه دارای سقفی تیزه‌دار و دارای محل‌هایی به شکل مثلث یا مدور روی دیوارها برای قرار گرفتن پیه‌سوز بوده‌است.

 

قدمت قلعه بهستان به دوره هخامنشیان برمی‌گردد

 

۱- دالانها : دالانهای ارتباطی به صورت راهروهای عمومی برای سهولت دسترسی به اتاقها و سایر قسمتها بوده عرض یکی از این دادلانها به سه متر می رسد .

 

۲ -اتاقها : خود شامل اتاقهای بزرگ و اتاقهای کوچک

 

الف : اتاقهای بزرگ : این اتاقها دارای اندازه های یکسانی نیستند در یک مورد نمونه برداری شده ابعاد اتاقها ۵ در ۲۰/۶ متر و ارتفاع آن از کف تا سقف به ۷/۲ متر که دارای سقفی مسطح می باشد کار شده است در قسمت انتهایی بعضی از این اتاقعل فضای کوچکتر به ابعاد ۱ در ۱ متر تعبیه شده است .

 

ب : اتاقهای کوچک : در ساخت این اتاقها نیز از اندازه یکسانی تبعیت نشده ، اندازه یکی از آنها ۲ در ۵۰/۲ متر و ارتفاع آن ۴۰/۲ و تعدادی از این اتاقها دارای سقف تیزه دار چناقی هستند در دو سمت ورودی دیوار اتاقها ، گودیهای مثلث شکل کوچک و با مدور کنده شده که هدف از ایجاد آنها جهت قرار گیری پیه سوزها و روشنایی محوطه بوده و هر اندازه مساحت اتاقها بزرگتر شده بر تعداد و اندازه مقر روشنایی نیز افزوده شده است به طوریکه در یکی از این اتاقهای بزرگ تعداد آن تا ۴ عدد در هر طرف می رسد .

 

امروزه به ندرت از این اتاقها برای نگهداری دام استفاده می شود و در روستاهای سطح استان از آن به نام زاغه یاد می کنند اما در بازدید از  قلعه بهستان به دلایلی دست یافتیم که ثابت می کند کاربری های دیگری غیر از آنگچه گفته میشود داشته است . در پایین ترین ضلع شمال شرقی قلعه مشرف بر رودخانه قزل اوزن اتاقی مشاهده گردید که سطوح دیواره های داخلی و کف آن دارای اندو و گچی بوده که احتمالاً به منور سکونت از آن استفاده می کردند. از قسمتهای مهمی که تا امروز دست نخورده و سالم باقی مانده ورودی یکی از راه پله های ضلع شمال غربی قلعه است بالای این ورودی به تاقی به شکل تاق مهرابهای مساجد دوران اسلامی تزیین شده است. اجرای این نوع تاق تزئینی مشخصاً متعلق به معماری دوره اسلامی و یادآور کوچه های سر پوشیده تاق دار در شهر های این دوره باشد . 

 

 قلعه بهستان یکی از ۲۰ قلعه تاریخی شهرستان ماه نشان در استان زنجان است

 

۳ – پله ها : وجود راه پله های زیاد با عرض یک متر که اقتباس از راه پلة بنا ها و مناره های دوره اسلامی است متاسفانه بعلت صعب العبور بودن راه تردد به سطح بالایی قلعه و خطری که بازدید کننده را تهدید می کند مانع از رسیدن به سطح بالای قله می باشد و بدون عملیات کوهنوردی صعود را غیر ممکن می سازد .

 

این دژ دارای راه‌پله‌های زیگ‌زاگی در ضلع‌های غربی و شرقی است که روزگاری از پایینی‌ترین قسمت ضلع شمالی آن شروع می‌شده و به دلیل فرسایش طبقات زیرین آن، تردد در این مسیر خطرناک و تقریباً ناممکن است.

 

راه‌پله‌های ضلع شمال‌غربی قلعه بهستان به عنوان یکی از مناطق دست نخورده و سالم دژ بهستان است که بالای این پله‌ها، اتاقی به شکل طاق محراب‌های مسجد دوران اسلامی تزئین شده متعلق به دوره اسلامی وجود دارد و راه‌پله‌های زیاد با عرض یک متر نیز اقتباس از این سبک معماری است.

 

قسمت بالای قلعه بهستان با گچ اندوده شده و داخل آن حوضی با ابعاد ۷ در ۳ متر و از جنس سنگ و ساروج قرار دارد که با استفاده از لوله‌های آب گلی نیم‌متری به اسم گنگ آب آن تأمین می‌شده‌است.

 

 قلعه بهستان در دل کوهی از جنس خاک سفت و سخت بنا شده است

 

سفال : وجود سفالینه های بدون لعاب ساده و منقوش مزین به نقوش هندسی و قطعات سفالینه های نقش کنده زیر لعاب با رنگ سبز و کرم قدمت این قلعه را که متعلق به قرون پنجم هجری قمری به بعد و مصادف با دوره اسلامی باشد را برای ما روشن می سازد.

 

در مورد انگیزه و علل وجود قلعه بهستان و ساخت آن در منطقه می توان چنین اظهار نظر نمود که با توجه به نیاز حاکمان به جایگاه مستحکم و مناسب تدافعی که بتواند از خود و مردم دفاع کنند اقدام به ساخت چنین قلعه های در تمامی روستاهای منطقه در دوران اسلامی نموده اند.

 

با توجه به کلیه مطالعات و پژوهش های انجام گرفته درباره قلعه های تاریخی استان زنجان و گمانه زنی در قلعه های دیگر استان از جمله قلعه سهرین می توان چنین نتیجه گرفت که قلعه روستای بهستان به منظور اولاً : برای مرکزیت سیاسی و اداری روستا، ثانیاً : محل استقرار حاکم محلی، که در حقیقت همان کهندژ روستا بوده احداث گردیده است. احتمالاً سطوح فوقانی آن و سایر الحاقات به موارد مذکور آن اختاتص داشته و طبقات پایین تر آن حکم زاغه را داشته که ساکنین هر روستا سرمایه ی زندگی خود را اعم از دام و غلات را در آن نگهداری می کردند و در مواقع خط پناهگاه مستحکمی برای اهالی بوده است .

 

 به علت شرایط زمانی آن دوره، حاکمان جهت دفاع از خود و مردم اقدام به ساخت قلعه بهستان کرده‌اند

 

عوامل تخریب قلعه بهستان:
امروزه دو عامل اصلی  قلعه تاریخی بهستان را تهدید و موجبات آنرا فراهم می سازد که عبارتند از :

 

۱ – عوامل طبیعی : خود شامل آب و هوای طبیعی، وزش باد های تند و از همه مهمتر عبور رودخانه قزل اوزن از دامنه شمالی قلعه که شست و شوی دیواره های و فرسایش آنرا منجر می شود .

 

۲ – عوامل انسانی : عارضه ای که به طبع محوطه های باستانی با آن مواجه هستند و قلعه ی بهستان به شماره ۱۴۵۸ در فهرست اثار ملی کشور ثبت و تحت حفاظت سازمان میراث فرهنگی می باشد .

 

هم اکنون به دلیل تخریب زیاد تنها با کوهنوردی می‌توان بر بالای قلعه با تخته سنگ‌های عظیم مسطح آن رسید.

 

این دژ به شماره ۱۴۵۸ به نام قلعه بهستان در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده‌است.

 

فضای کلی قلعه بهستان به ۳ دسته شامل اتاق‌ها، دالان‌ها و راه‌پله‌ها تقسیم می‌شده‌ است

 

 

آشنایی با قلعه تاریخی و دیدنی بهستان زنجان (+تصاویر)


ویزای شینگن تضمینی مجله راهنمای ویزا

دیدگاه کاربران

مطالب مرتبط


دیگر مطالب بخش

کدام شهر ایران هتل های گران تری دارد؟

کدام شهر ایران هتل های گران تری دارد؟

ادامه مطلب
روزنامه هفت صبح: دست خودتان است؛ یک شب اقامت در هتل آپارتمان 65 هزار تومانی را انتخاب می کنید یا با پرداخت سه میلیون و 550 هزار تومان به ...
زیباییِ از دست رفته روستاي گردشگري قلات

زیباییِ از دست رفته روستاي گردشگري قلات

ادامه مطلب
وب‌سایت توریسم آنلاین: آنقدر زباله هاي شهري، تعدد خانه هاي مخروبه و كوه هايي كه در حال برش هستند تا به ساختمان هاي فلزي و بتني تبديل شوند در ...
آبشار منج،دنا

آبشار منج،دنا

ادامه مطلب
زهرا مرادی استان کهگیلویه و بویراحمد, طبیعی و تفریحی آبشار منج دنا در موقعیت جغرافیایی E510647 N310912 در استان کهگیلویه و بویراحمد واقع است. منج یکی از شهرهای استان است. گویش، ...
زیباترین آبشارهای ایران در استان‌های جنوبی

زیباترین آبشارهای ایران در استان‌های جنوبی

ادامه مطلب
وب‌سایت چیدانه - فاطمه افشاریان: در روزهای آغازین فصل پاییز با خنک‌تر شدن هوا آن دسته از عزیزانی که به خاطر گرمای تابستان عطای سفر تابستانی را به لقایش ...
گردشگری غذا در ایران با این همه خوراکی

گردشگری غذا در ایران با این همه خوراکی

ادامه مطلب
ماهنامه پیشه و تجارت - زهرا محرابی: گردشگری غذا یا به قول ایرانی ها، شکم گردی یک سبک گردشگری است که سال هاست مورد توجه توریست ها بوده و ...
پاییز گردی رویایی در جنگلی بر فراز ابر ها

پاییز گردی رویایی در جنگلی بر فراز ابر ها

ادامه مطلب
وب‌سایت روزیاتو - علی زمانی: ایرانگردی در همه فصل های سال به خصوص در پاییز،‌ حس و حال خاصی دارد. پاییز،‌ فصل هزار رنگ هزار نقش است و به ...
کاخ سلطنتی مرمر ،رامسر

کاخ سلطنتی مرمر ،رامسر

ادامه مطلب
کاخ سلطنتی مرمر ،رامسر کاخ سلطنتی رامسر یا کاخ مرمر یکی از نفیس‌ترین آثار دوران پهلوی در شمال ایران است. این کاخ به دستور رضا شاه پهلوی در سال ۱۳۱۶ به بهره‌برداری رسید و تا انقلاب سال ...
راز عمارت سفید در دل کویر کرمان

راز عمارت سفید در دل کویر کرمان

ادامه مطلب
خبرگزاری ایسنا - سمیه حسنلو: کنار ریل‌های آهنی منتهی به شهر کرمان، در دل کویر، عمارت سپیدرنگِ باشکوهی دیده می‌شود که تا همین یک سال پیش، مخروبه‌ای بیش نبود ...
ویدیو آبگرم یله گنبد،کیمیایی در دشت قزوین

ویدیو آبگرم یله گنبد،کیمیایی در دشت قزوین

ادامه مطلب
ما دو دوست و دو جوان هستیم و هر دو عشق به ایران و گردشگری ایران داریم طوری که این عشقمان ما را به این فکر انداخت که این وبسایت ...
از کباب‌ تا‌ کوفته‌ تبریزی‌ و‌ دیزی‌ خوری‌ در تهران

از کباب‌ تا‌ کوفته‌ تبریزی‌ و‌ دیزی‌ خوری‌ در تهران

ادامه مطلب
وب‌سایت آفتاب نیوز: «تصور کنید که در دشتی سرسبز پر از شالیزارها، مزارع چای و باغ‌های زیتون هستید؛ جایی که به شما اجازه می‌دهد تا زردآلوهای طلایی را بچینید ...
کارگاه نمد مالی در جواهردره رامسر

کارگاه نمد مالی در جواهردره رامسر

ادامه مطلب
کارگاه نمد مالی در جواهردره رامسر دست هایی که این روزها چنین لرزه به جانشان افتاده، همان دست های توانایی است که سالهای طولانی چراغ هنری اصیل را روشن نگه ...
دیدنی ترین دریاچه های ایران

دیدنی ترین دریاچه های ایران

ادامه مطلب
مجله همشهری دانستنیها: دریاچه ها یکی از پرطرفدار ترین مکان های گردشگری ایران هستند. باید بدانید که دریاچه های زیبایی در کشورمان وجود دارد که ما از وجود آنها ...
پل گاودوش‌ آباد اوقان ، سراب

پل گاودوش‌ آباد اوقان ، سراب

ادامه مطلب
این اثر در تاریخ ۲۴ تیر ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۱۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این پل در استان آذربایجان شرقی، شهرستان سراب و ...
بزرگترین و شگفت انگیزترین غارهای ایران

بزرگترین و شگفت انگیزترین غارهای ایران

ادامه مطلب
مجله همشهری دانستنیها - اشکان خسروپور: ایران از نگاه غارنوردان حدود دو هزار «غار» دارد. می گوییم از نگاه غارنوردان، چون هر کدام از رشته هایی که کارشان با ...
«سی تیر»، خیابانی به وسعت تاریخ ایران

«سی تیر»، خیابانی به وسعت تاریخ ایران

ادامه مطلب
مجله مهرگان نو - سارا میرشجاعی: در دل پایتخت شلوغ و پر رفت و آمد، نبض خیابانی می زند که پرسر و صداست اما سنگینی تاریخی پرحکایت را به ...
پاییز گردی در زیباترین باغ تهران

پاییز گردی در زیباترین باغ تهران

ادامه مطلب
وب‌سایت روزیاتو - علی زمانی: پاییز گردی در تهران نیز،‌ همیشه حال و هوای خاص خود را داشته است. پاییز، فصل گالری گردی و موزه گردی بوده، چرا که ...
گُمیشان؛ شهری که یادگار اشکانیان دریانورد است

گُمیشان؛ شهری که یادگار اشکانیان دریانورد است

ادامه مطلب
مجله مهرگان نو: سندهای تاریخی بی شماری هست که نشان می دهد «گمیشان» یکی از هسته های یک جانشینی اشکانیان بوده، آن هم درست زمانی که «گرگان رود» از ...
ویدیو نخل و نخل گردانی در استان یزد

ویدیو نخل و نخل گردانی در استان یزد

ادامه مطلب
ما دو دوست و دو جوان هستیم و هر دو عشق به ایران و گردشگری ایران داریم طوری که این عشقمان ما را به این فکر انداخت که این وبسایت ...
چشمه قلقلک، محیطی دلنشین برای توسعه گردشگری

چشمه قلقلک، محیطی دلنشین برای توسعه گردشگری

ادامه مطلب
وب‌سایت عصر ایران: روستای سرزیارت جزو یکی از سرسبز‌ترین روستاهای استان البرز به شمار می‌رود، هرچند این روستا طبیعت زیبایی دارد اما وجود چشمه‌ای طبیعی به نام چشمه «قلقلک» ...
جزایر ایرانی خلیج فارس را بشناسید

جزایر ایرانی خلیج فارس را بشناسید

ادامه مطلب
برترین ها: خلیج همیشه فارس در جنوب کشورمان قرار دارد و نام خلیج فارس تا ابد خلیج فارس باقی خواهد ماند. در این میان آنچه که ...
گردشگران خارجی بعد از سفر به ایران چه می نویسند؟

گردشگران خارجی بعد از سفر به ایران چه می نویسند؟

ادامه مطلب
خبرگزاری مهر - رویا سادات هاشمی: خواندن سفرنامه گردشگرهای خارجی که به ایران سفر کرده اند همیشه فرصت هیجان انگیزی است برای محک زدن خودمان،برای اینکه بدانیم ما و ...
شگفت انگیزترین ماهی های جهان در نصف جهان!

شگفت انگیزترین ماهی های جهان در نصف جهان!

ادامه مطلب
هفته نامه همشهری سرنخ - جلال الدین شمسایی: برای دیدن کلکسیونی از ماهی های عجیب و غریب باید زحمت یک مسافرت را به خودتان بدهید و به تونل آکواریوم ...
خانه موزه های گرانبهای ایران

خانه موزه های گرانبهای ایران

ادامه مطلب
ماهنامه پیشه و تجارت: بارها پیش آمده از کنار خانه های قدیمی عبور کرده ایم و رنگ و بوی زندگی از آن به مشام مان رسیده است. رنگ و ...
پنج مقصد گردشگری گمنام در ایران

پنج مقصد گردشگری گمنام در ایران

ادامه مطلب
جام جم آنلاین: «برای آن ها که به دنبال تجربه های جدید هستند، ایران کشوری است مملو از جاذبه های کمتر شناخته شده که با زیبایی و قدمت تاریخی ...
به مثلث برمودای ایران خوش آمدید

به مثلث برمودای ایران خوش آمدید

ادامه مطلب
وب‌سایت روزیاتو: بیابان گردی و کویر نوردی، یکی از ظرفیت های ممتاز گردشگری در ایران چهار فصل است و مخاطبان داخلی و بین المللی فراوانی دارد. یکی از جاهایی ...
عجیب ترین دریاچه و تالاب های ایران

عجیب ترین دریاچه و تالاب های ایران

ادامه مطلب
وب‌سایت همگردی: تصور ذهنی بیشتر ما از دریاچه، حوضچه ای پر آب با طبیعت سرسبز هست که اطراف اون رو زیبا کرده و با شنیدن اسم تالاب هم، تالاب ...
تنها ۱۰کشور در آرامش به سر می برند

تنها ۱۰کشور در آرامش به سر می برند

ادامه مطلب
zoomit.ir: موسسه اقتصاد و صلح فعالیت خود را بر مبنای توسعه شاخص‌هایی برای تحلیل صلح و سنجش ارزش اقتصادی آن انجام می‌دهد. این موسسه با محاسبه هزینه جرم و ...
نگاهی به جزیره کیش نگین «خلیج فارس»

نگاهی به جزیره کیش نگین «خلیج فارس»

ادامه مطلب
وب سایت همشهری شش و هفت - محمد باریكانی: كیش مهم‌ترین جزیره گردشگری و تجاری ایران است كه سالانه گردشگران بسیاری از داخل و خارج ایران را به ...
جنگل های اطراف گت کلا،چاخانی/ آمل

جنگل های اطراف گت کلا،چاخانی/ آمل

ادامه مطلب
در پنجاه کیلومتری جنوب شرقی شهرستان آمل منطقه میان بند در ارتفاع ۱۵۳۰ متری از سطح دریا روستایی ییلاقی به نام گت کلا با طول و عرض جغرافیایی ۵۳″ ۲۹′ ...
گردشگران در سفر به اسپانیا این شهرهای زیبای اسپانیا را حتما ببینید! +عکس

گردشگران در سفر به اسپانیا این شهرهای زیبای اسپانیا را حتما ببینید! +عکس

ادامه مطلب
شهرهای کوچک و ارزان اسپانیا که گردشگران باید ببینند در طول چهار دهه گذشته صنعت گردشگری اسپانیا بسیار پیشرفت کرده است به طوری که به دومین صنعت گردشگری ...

های گردی