اولین باغ وحش در تهران کی احداث شد؟

موضوع: اخبار گردشگری تاریخ: ۰۳ آبان ۱۳۹۴ 0 دیدگاه 1144 مشاهده

گزارش های برگ از زمان احداث اولین باغ وحش در تهران

 

مجمع‌الوحوش ناصری اولین باغ‌وحش مدرن و واقعی کشورمان است

 

اولین باغ وحش در تهران
به هنگام سلطنت محمدشاه قاجار، میرزاحسین خان آجودانباشی مقدم ماموریت یافت تا به لندن عزیمت کند و پیرامون مسایل دخالت های وزیر مختار دولت انگلیس در امور ایران به مذاکره بپردازد.

آجودانباشی ابتدا به وین سپس پاریس و بعد لندن رفت و سفرنامه ای جامع در رابطه با سفرهای خود تدوین کرد که بعدها به صورت کتابی انتشار یافت که در آن کتاب چگونگی رسوخ و رشد فرهنگ غربی در ۱۵۰ سال گذشته را به خوبی نشان می داد. این کتاب که در سال ۱۳۵۶هـ..ش به چاپ رسید سه صفحه جالب توجهی در رابطه با ایجاد باغ وحش در پاریس داشت که در صفحات ۳۶۱ تا ۳۶۳ به آن اشاره کرده است که خواندنش خالی از لطف نیست:
«عمارات مرتبه به مرتبه بسیاری در گوشه و کنار باغ ساخته و هر آنچه طیور و حشرات الارض وجود داشت که به مرور از هر جنس آنها تعدادی زنده یا مرده، در آن عمارت نگاه داشته اند… بعضی ها را در یک قفس و یک خانه با وضعی به هم عادت داده اند که مطلقا اذیت قوی به ضعیف نمی رسد مثل شیر و میش، گرگ و بره، شاهین و صعوه یا مار و زاغ و…» «از جنس وحوش و طیور و سایر حیوانات بری و بحری، زنده باشد یا مرده، اقلا ۱۰ هزار در آن عمارت نگه داشته اند که بعضی از آنها در ایران معروف و مشهور نیست. از جمله ضرافه (زرافه) که رنگی شبیه به شتر دارد اما گردن و دست های پیشین اش دو برابر درازی دست و گردن شتر است و پاهای عقبش به غایت کوتاه بود مثل گاو و گاومیش.

 

در هر دو پا ناخن دارد وقت راه رفتن مانند شتر راه می رود و مثل مناره ها سرش به آسمان است. در پاریس که زنده نگاه داشته اند، منحصر به یکی است. اما مرده اش خیلی است و…» این متون که برای اولین بار شاه و درباریان را با پدیده ای به نام باغ وحش آشنا کرد، بعد از مرگ محمدشاه و آغاز سلطنت ناصرالدین شاه باعث شد که او که شیفته الگوبرداری از غرب و تفریحات عجیب و غریب بود تصمیم بگیرد باغ وحشی برای خود ترتیب دهد و شخصا به تربیت و نگهداری انواع و اقسام حیوانات وحشی بپردازد.
«مجمع‌الوحوش ناصری» در اصل باغ‌وحش مورد علاقه ناصرالدین‌شاه بود که به دستور او ساخته و در آن حیوانات گوناگونی نگهداری می‌شد. این باغ‌وحش در روزهای مختلف به خصوص آخر هفته‌ها و روزهای تعطیل مشتری‌های زیادی از بین مردم شهر تهران داشت که به تماشای حیوانات آن می‌رفتند. مجمع‌الوحوش ناصری اولین باغ‌وحش مدرن و واقعی کشورمان است که ناصرالدین‌شاه بعد از سفر به فرنگ دستور ساخت آن را داد. او که علاقه زیادی به حیوانات و شکار داشت در سفر به فرانسه به باغ‌وحش پاریس رفت و همین باعث شد تا وقتی که از فرنگ برگشت دستور ساخت باغ‌وحش را بدهد.
البته داستان نگهداری حیوانات در بین مردم ایران و به خصوص از سوی پادشاهان به دوران بسیار قدیمی‌تری بازمی‌گردد که نقش‌برجسته‌های به جای مانده از دوران هخامنشیان و ساسانیان مانند نقش‌برجسته‌های تخت‌جمشید بیانگر آن است. حتی طبق متون تاریخی در دوران‌های مختلف تاریخی از حیوانات در دربار پادشاهان برای نمایش‌های مخصوص در مراسم و مهمانی‌ها استفاده می‌شده. مثلا در خاطرات آدام اولئاریوس جهانگرد آلمانی که در سال ۱۶۳۷ میلادی و در دوران صفویه به اصفهان سفر کرده بود به نگهداری حیوانات از سوی دربار اشاره شده است.

 

اولین باغ‌وحش ایران در زمان ناصرالدین‌شاه ساخته شد

 

اما نکته جالب اینجاست که در دوران گذشته به جز دربار، تماشای اجرای نمایش‌های گوناگون توسط حیوانات از سوی مردم هم در خیابان‌های شهرها مشتریان زیادی داشته؛ «جیمز موریه» انگلیسی که در روز ۱۷ فوریه ۱۸۰۹ میلادی میهمان فتحعلی‌شاه قاجار بوده در خاطرات خود نوشته است که در راه رسیدن به کاخ سلطنتی در دو طرف میدان ارگ یک شیر و یک خرس را دیده که زنجیر شده بودند و مردم آنها را تماشا می‌کردند.
اما با همه اینها توجه ناصرالدین‌شاه و علاقه‌اش به نگهداری حیوانات بود که دلیلی شد برای راه‌اندازی و آشنایی ایرانی‌ها با باغ‌وحشی به سبک اروپایی و مدرن در کشور؛ همزمان با بازگشت شاه از سفر فرنگ یکی از دختران فتحعلی‌شاه که ساکن هندوستان بود برای نوه برادر خود یعنی ناصرالدین‌شاه، چند حیوان همچون فیل و طاووس از هند فرستاد. در این زمان او که به فکر راه‌اندازی باغ‌وحش بود بیشتر مصمم شد که هر چه زودتر باغ‌وحش خود را احداث کند.
«معیرالممالک» یکی از نوه‌های ناصرالدین‌شاه در خاطرات خود نوشته که در باغ‌ وحش ناصری حیواناتی چون ببر، پلنگ، شیر، خرس، کفتار، بوزینه، میمون و تعدادی طاووس در باغ آزادانه نگهداری می‌شدند. پزشک ناصرالدین‌شاه هم در نوشته‌های خود به انواع حیوانات باغ‌وحش اشاره کرده است.
در دست‌نوشته‌های او آمده که در باغ‌وحش ناصری چهار شیر نر و یک ماده از کوه‌های شیراز، سه ببر مازندران، یک یوز و سه پلنگ جاجرود و پنج خرس دماوند وجود داشته است. نکته بسیار جالب این خاطرات در آن است که در بین حیواناتی که پزشک شاه از آنها نام برده شیر شیراز و ببر مازندران به کلی منقرض شده‌اند و دیگر خبری از یوز و پلنگ جاجرود و خرس دماوند هم نیست و همه این اتفاق‌ها در کمتر از ۱۵۰ سال رخ داده است.

 

در باغ‌ وحش ناصری حیواناتی چون ببر،شیر،خرس، کفتار در باغ آزادانه نگهداری می‌شدند

 

داستان تلگراف شیربان
درباره علاقه ناصرالدین‌شاه به حیوانات و به خصوص شیرها داستان‌های مختلفی هم در خاطرات درباریان و جهانگردان ثبت شده است که معروف‌ترین آنها داستان بچه شیر و تلگراف شیربان است. روزی یکی از شیرهای باغ‌وحش ناصرالدین‌شاه بچه‌ای به دنیا آورد، شاه که به تماشای بچه شیر رفته بود به شیربان دستور داد تا از طریق تلگراف لحظه به لحظه وضع بچه شیر و مادرش را به او گزارش کند.

شیربان در یکی از این تلگراف‌ها برای ناصرالدین شاه نوشت: «بحمدالله حال حیوان‌ها خوب است.» ناصرالدین شاه هم با دیدن این تلگراف ناراحت و عصبانی شد، چون که شیربان، شیرهای مورد علاقه او را «حیوان» خطاب کرده بود و به همین دلیل شیربان تنبیه و اخراج شد.
انتقال باغ‌وحش
با گسترش محدوده و حصار شهر تهران ،منطقه لاله‌زار و باغ‌وحش هم در داخل شهر جای گرفت و به همین دلیل ناصرالدین‌شاه دستور داد تا باغ‌وحش به منطقه دوشان تپه در شرق تهران که بسیار خوش آب و هوا بود و او در آن کاخی با حوض بسیار زیبا و بزرگ داشت منتقل شود.
بعد از کشته شدن ناصرالدین‌شاه، پادشاهان دیگر قاجار همچون مظفرالدین شاه هم توجه خاصی به باغ‌وحش و نگهداری حیوانات داشتند و حتی به تعداد حیوانات مختلف باغ‌وحش افزوده شد اما با روی کار آمدن حکومت پهلوی و تاج‌گذاری رضاخان توجه به باغ‌وحش هم کم‌کم فراموش شد و حتی اولین باغ‌وحش تهران هم از بین رفت.

های برگ


ویزای شینگن تضمینی مجله راهنمای ویزا

دیدگاه کاربران

مطالب مرتبط


دیگر مطالب بخش

آمستردام را با قایق درنوردید!

آمستردام را با قایق درنوردید!

ادامه مطلب
آمستردام را با قایق درنوردید! برنامه «قایق رانی در آمستردام» یکی از بزرگترین جاذبه ها و بهترین مراسم دریایی در جهان است که در آن کشتی های بزرگ و صدها کشتی ...
طولانی ترین دیوار دنیا | گینس های گردشگری

طولانی ترین دیوار دنیا | گینس های گردشگری

ادامه مطلب
طولانی ترین دیوار دنیا | گینس های گردشگری در این قسمت از گینس های گردشگری نگاهی داریم به دیوار چین ( GREAT WALL OF CHINA )، طولانی ترین دیوار دنیا. شاید مشهورترین نشانه ...
۵ دلیل مهم برای داشتن بیمه ی مسافرتی

۵ دلیل مهم برای داشتن بیمه ی مسافرتی

ادامه مطلب
5 دلیل مهم برای داشتن بیمه ی مسافرتی زمانی که شما برای تعطیلات خود و مسافرت برنامه ریزی می کنید چه قصد سفر به کشورهای همسایه یا کشورهای دورتر را داشته ...
مراسم گرامیداشت روز دانشجو

مراسم گرامیداشت روز دانشجو

ادامه مطلب
http://dsfr.ir/615jxd مراسم گرامیداشت روز دانشجو ...
فیلیپین، جایی شبیه بهشت

فیلیپین، جایی شبیه بهشت

ادامه مطلب
فیلیپین، جایی شبیه بهشت فیلیپین کشوری آسیایی است که در جنوب شرقی آسیا و در غرب اقیانوس آرام و بین دریای جنوبی چین و دریای فیلیپین و در ‏شرق کشور ویتنام، ...
نظر مسافران درباره کشورهایی که بدترین غذاها را دارند

نظر مسافران درباره کشورهایی که بدترین غذاها را دارند

ادامه مطلب
نظر مسافران درباره کشورهایی که بدترین غذاها را دارند کشور بریتانیا مدتها بین مسافران لقب کشوری با بیمزه ترین غذاها را به خود اختصاص داده است. اما این کشور در این ...
ویدیو راهنمای گردشگری ایتالیا

ویدیو راهنمای گردشگری ایتالیا

ادامه مطلب
راهنمای گردشگری ایتالیا ایتالیا – رم برای گرفتن وقت سفارت ایتالیا در کمترین زمان و بهترین نرخ با شماره 09124434559  مهدی و 09120714715 مهدیلو تماس حاصل نمایید نوشته ویدیو راهنمای گردشگری ...
چطور در زمستان و هوای سرد کمپ بزنیم؟

چطور در زمستان و هوای سرد کمپ بزنیم؟

ادامه مطلب
وب‌سایت گردالی: تابستان معمولا شلوغترین فصل کمپینگ است. ولی افرادی هستند که ترجیح میدهند زمستان ها اینکار را انجام دهند. کمپینگ در زمستان چالش برانگیزتر است و صحنه های ...
مناسب ترین چمدان برای یک سفر

مناسب ترین چمدان برای یک سفر

ادامه مطلب
مجله ایده آل: برای رفتن به مسافرت یکی از اصلی‌ترین وسایلی که حتما به آن احتیاج پیدا خواهید کرد انواع چمدان، ساک‌های مسافرتی و کیف‌های بزرگ است. دنیای چمدان‌ها ...
دهکده گردشگری عباس برزگر

دهکده گردشگری عباس برزگر

ادامه مطلب
http://dsfr.ir/i781hz دهکده گردشگری عباس برزگر ...
مسجد الازهر هرم بزرگ جیزه

مسجد الازهر هرم بزرگ جیزه

ادامه مطلب
از قدیمی ترین مساجد و دانشگاه های جهان اسلام محسوب می شود که در سال 361 هجری (975 میلادی) توسط جوهر صقلّی فرمانده فاطمی ساخته شده و منقول است که ...
مسجد سلطان حسن

مسجد سلطان حسن

ادامه مطلب
در سال 757 هجری (1356 میلادی) توسط سلطان حسن بن محمد بن قلادون به عنوان مسجد و مدرسه ای برای چهار مذهب اسلامی شناخته شده تأسیس گردیده و از زیباترین ...
فانوس اسکندریه

فانوس اسکندریه

ادامه مطلب
فانوس دریایی اسکندریه هفتمین مورد عجایب هفتگانه جهان است که در مصر قرار داشت. برجی که بر فراز آن آتشی بود تا شبها راهنمای ملوانان برای رسیدن به بندر اسکندریه ...
مسجد عمروبن عاص

مسجد عمروبن عاص

ادامه مطلب
اولین مسجدی است که در سال 21 هجری در مصر ساخته شده و گفته می شود چهاردهمین مسجدی است که در اسلام ساخته شده است. از آن جا که قدیمی ...
اهرام سه گانه مصر

اهرام سه گانه مصر

ادامه مطلب
مجموعه اهرام جیزه نام مجموعه اهرام سه گانه و تاریخی ساخته شده در دوران مصر باستان است که در حاشیه شمالی شهر قاهره کنونی واقع شده است. هرم بزرگ جیزه ...
قلعه صلاح الدین

قلعه صلاح الدین

ادامه مطلب
قلعه صلاح الدین قاهره یکی از محبوبترین جاذبه های گردشگری در مصر است و بخاطر نسیم خنکی که در آن منطقه می وزد به آن لقب گنبد مملو از باد ...
مسجد ابن طولون رود نیل

مسجد ابن طولون رود نیل

ادامه مطلب
در سال 265 هجری (886 میلادی) توسط احمد ابن طولون ساخته شده و سومین مسجد ساخته شده در تاریخ اسلامی مصر و از بزرگ ترین مساجد این کشور با 26 ...
مسجد محمدعلی پاشا

مسجد محمدعلی پاشا

ادامه مطلب
مسجد محمد علی پاشا واقع در قلعه صلاح الدین قاهره در مصر است که از سوی محمد علی پاشا بین سالهای 1830 تا 1848 به سبک معماری عثمانی و الگو ...
کتابخانه اسکندریه

کتابخانه اسکندریه

ادامه مطلب
یكی از شگفتیهای دنیای قدیم، كتابخانه اسكندریه در كشور مصر بود. این كتابخانه 228 سال قبل از میلاد مسیح، توسط بطلمیوس اول در شهر بندری اسكندریه بنا شد و به ...
مجسمه ابوالهل

مجسمه ابوالهل

ادامه مطلب
یکی از آثار بسیار زیبایی که در رو به روی هرم بزرگ قرار دارد مجسمه ابولهل است این مجسمه از لحاظ معماری بسیار زیبا می باشد و طبق مدارک به ...
پل ریالتو ( Rialto Bridge )

پل ریالتو ( Rialto Bridge )

ادامه مطلب
پل ریالتو ( Rialto Bridge ) یکی از چهار پلی است که بر روی کانال گراند ( Grand Canal ) در ونیز ایتالیا قرار دارد. پل ریالتو قدیمی ترین پل ...
استونی

استونی

ادامه مطلب
جمهوری استونی ( Estonia ) کوچکترین و شمالی ‌ترین کشور منطقه بالتیک است و از تعداد زیادی جزیره در ساحل جنوبی خلیج فنلاند تشکیل شده است. استونی از جنوب با ...
میانمار

میانمار

ادامه مطلب
میانمار ( Myanmar ) یا برمه موسوم به سرزمین طلایی کشوری است که اکثر ساکنان آن را بودایی‌ ها تشکیل داده‌ اند. میانمار در قرن نوزدهم به تصرف بریتانیایی ‌ها ...
میکرونزی

میکرونزی

ادامه مطلب
ایالات فدرال میکرونزی ( Micronesia ) کشوری در میان آب ‌های اقیانوس آرام است که از مجموعه 600 جزیره بزرگ و کوچک تشکیل شده است. کشور میکرونزی در شمال ...
آلمان

آلمان

ادامه مطلب
جمهوری فدراتیو آلمان ( Germany ) یکی از کشورهای اروپای غربی است که از سال 1989، پس از فروپاشی دیوار برلین، در تلاش است با توسعه اقتصادی روز افزون، ...
برای پیاده روی اربعین چطور آماده شویم؟

برای پیاده روی اربعین چطور آماده شویم؟

ادامه مطلب
خبرگزاری مهر: «پیاده روی اربعین» و دغدغه های مربوط به آن، این روزها موضوع گپ و گفت خیلی از هموطنان ماست.برای آمادگی بیشتر زائران حسینی در این سفر معنوی، ...
۱۳ دلیل بیماری و استرس در سفر

۱۳ دلیل بیماری و استرس در سفر

ادامه مطلب
وب‌سایت گردالی: بعضی وقتها در طول سفر استرس همراهتان است یا سرما میخورید و بیمار میشوید. در ادامه دلایل این اتفاق ها و راه حل هایی ساده برای برطرف ...
اطلاعات کلی در مورد تونس – راهنمای گردشگری و توریستی تونس

اطلاعات کلی در مورد تونس – راهنمای گردشگری و توریستی تونس

ادامه مطلب
پایتخت : تونس وسعت : حدود 164 هزار کیلومتر مربع جمیعت : حدود 10 میلیون نفر زبان رسمی : عربی پول رایج : دینار تونس کد تلفن : 00216 شهرهای مهم : تونس، حمامت موقعیت : تونس نام ...
دریم ورلد بانکوک – راهنمای گردشگری و توریستی تایلند

دریم ورلد بانکوک – راهنمای گردشگری و توریستی تایلند

ادامه مطلب
شهربازی بانکوک با انواع بازی ها و سرگرمی های متعدد، ساعت های شادی را برای کودکان فراهم می کند. شهر برفی، تنگه باریک، اتومبیل عتیقه، گردباد، فرش پرنده، پیست اتومبیل رانی ...
آلمان – آشنایی با کشور آلمان ( Germany )

آلمان – آشنایی با کشور آلمان ( Germany )

ادامه مطلب
جمهوری فدراتیو آلمان ( Germany ) یکی از کشورهای اروپای غربی است که از سال 1989، پس از فروپاشی دیوار برلین، در تلاش است با توسعه اقتصادی روز افزون، گذشته ...

های گردی