تفریحات قدیمی مردم تهران

موضوع: اخبار گردشگری تاریخ: ۲۸ مهر ۱۳۹۴ 0 دیدگاه 468 مشاهده

گزارش های برگ از تفریحات قدیمی مردم تهران

 

تفریحات قدیمی تهرانی ها
پیش از مشروطه تمام تعطیلى هاى عید و عزا(به استثناى تعطیلات نوروز) با حساب قمرى تعیین مى شد و بیشتر جنبه مذهبى داشت. مهمترین رویداد مذهبى عید قربان بود که هنوز هم به اهمیت خود باقى است.
تنها در آن ایام عید قربان یک هفته تعطیل مى شد. از عید قربان تا عید غدیر که به سلسله جلیله سادات تعلق دارد و در طول این یک هفته مردم مشغول گردش و مهمانى مى شدند. بازار تک و توک باز مى ماند. اداراتى هم که وجود نداشت، فقط پستخانه و تلگرافخانه مرتب کار مى کرد. مکتب خانه ها هم غالباً یک هفته تعطیل مى کردند؛ چون معتقد بودند که تحصیل میان دو تعطیلى میمنت ندارد.

در تهران قدیم، همانند هر دوره تاریخی دیگری از تاریخ، مردم به موازات فعالیت‌های اجتماعی و شغلی شان دارای تفریحات و سرگرمی‌هایی بودند که با آنها اوقات فراغت خود را پر می‌کردند.
خربازی یا خرسواری
یکی از سرگرمی های مردم تهران قدیم، خربازی (خرسواری، یابوسواری) بود که جوانان شیفته اش بودند. این بازی و تفریح منحصرا مخصوص داش مشدی های خوش پوش بود که در مکان هایی چون خیابان علاءالدوله (فردوسی)، دولاب (قریه ای در شرق تهران) دوشان تپه (خیابان ژاله) و مزرعه امین الملک (حوالی راه آهن) به تفریح و مسابقه می پرداختند و تعداد زیادی از مردم ساعت ها محو تماشای خرسواری می شدند.
این چهارپایان فقط جهت سواری تربیت شده که همه آنها از میان اصیل ترین و تیزفهم ترین خرها و یابوها بودند. همه چهارپایان چه کوچک و چه بزرگ برای مسابقه و تفریح به پالان هایی ظریف از جنس مخمل با افسارهایی مزین به نقره، گل میخ نقره و با زنگوله های فراوان آرایش شده بودند.
همچنین دست، پا و دم آنها را حنا می بستند و سم هایشان را به رنگ سیاه درمی آوردند و از پیشانی بند و مگس پران (رشته چرمی که برای رفع مگس جلو صورت چهارپایان آویخته) برای زینت بخشیدن به این حیوانات استفاده می کردند.
خر و یابوسواران نیز موقع سواری با بهترین لباس ها در میان مردم ظاهر می شدند. با لباده های بلند از ماهوت مخمل و رداهای رالی، کپنک های نمدی، شال ابریشمی و گیوه های آجیره در برابر چشمان صدها تماشاچی در عصرها و روزهای تعطیل از حاشیه خیابان و مکان های مذکور بالا و پایین می رفتند.
ترنا، بازی همه‌گیر
در بین تفریحات ترنا بازی گستردگی و جاذبه بیشتری داشت و امکان شرکت آن برای همه و در هر مکانی وجود داشت و بخشی از وقت مردان و پسران را در روزهای تعطیل پر می کرد.
خیمه شب بازی
خیمه شب بازی یا تئاتر عروسکی یکی دیگر از تفریحات مدرنی بود که در دوره قاجاریه در تهران رواج یافت و استفاده از آن به صورت یکی از تفریحات مورد علاقه مردم درآمد.
گردش در باغ ها
مردم در روزهای تعطیل عازم باغ ها و سایر گردشگاه های تهران نظیر چشمه علی ، دوشان تپه ، پس قلعه ، عشرت آباد، میدان باغ شاه و… می شدند تا ساعاتی از روز را در هوای آزاد و فضایی سبز بگذرانند. طی روز وقت خود را بیشتر با بازی های دسته جمعی مثل الک دولک ، یک پی دوپی ، دوک بازی و… می گذراندند و در این میان ، مارگیرها هم جای خاصی داشتند و با استفاده از مارهای بزرگ که نیش آنها کشیده شده بود به اجرای نمایش هایی سرگرم کننده می پرداختند.

 

 تفریحات زنانه
در نظام اجتماعی تهران قدیم، زنان دارای نقش چندان فعالی در هیچیک از امور نبودند و به همین جهت جای چندانی در تفریحات نداشتند جز آن دسته از زنان که با خانواده خود به زیارت اماکن متبرکه می رفتند. زنان هیچگونه وسیله تفریحی نداشتند، بلکه آنها هم دارای یک سری وسایل و امکاناتی برای پر کردن فراغت خود بودند که از آن جمله می توان به برگزاری مجالس روضه خوانی زنانه در منزل، شرکت در مجالس روضه خوانی و مجالس قرائت قرآن و حدیث اشاره نمود.
جز این رفت و آمدهای زنانه و دور هم نشستن در ساعات مختلف روز یکی از وسایلی بود که وقت زنان را پر می کرد و طی این نشست و برخاستهای زنانه، فرصت مناسبی بود تا زنان بتوانند طرز پخت انواع غذاها و شیرینی ها، شیوه تهیه ترشیجات و مرباجات و نحوه دوخت و دوز را از هم یاد بگیرند. در این جلسات غیبت کردن از دیگران و بزرگ کردن معایب انان، یا افشای اسرارشان حلاوت خاصی داشت.
بازار فالگیری و توسل به جادو و جنبل هم در بین زنان گرم بود. زنان فالگیر با مبطلات و محملات خود زنان ساده لوح را سر کیسه می‌کردند مقداری آت و آشغال به عنوان طلسم و بخت گشا و… به آنها می‌فروختند. اما هر چه بود، زنان خانه دار از فالگیرها استقبال خوبی می‌کردند. عده‌ای از فالگیران، فروشنده لوازم آرایش و جواهرات بدلی نیز بودند و به هر خانه‌ای که پا می‌گذاشتند علاوه بر فالگیری مقداری کالا نیز می‌فروختند که این زنان نزد عوام به کولی و غربتی شهرت داشتند و حداقل زیرو رو کردن بساط آنها جزو تفریحات زنان بود.
 تفریح مردانه
قهوه خانه ها در ایام تعطیل پاتوق کاسب ها مى شد که جولانگاه درویش سخنور، نقال، لوطى عنترى و شعبده باز بود. مهمترین قهوه خانه هاى آن روز تهران یکى قهوه خانه باغ ایلچى و دیگرى باغچه حیاط شاهى معروف به باغچه على جان بود. قهوه خانه باغ ایلچى در اواخر بازار عباس آباد میان گذر لوطى صالح و گذر قاسم خان و همان محل سابق سفارت روس که «گریبایدوف» وزیر مختار وقت روس در زمان فتحعلى شاه را در آنجا کشتند از آن روز به نام باغ ایلچى خوانده مى شد. این باغ بزرگ چند هزار متر فضاى مشجر داشت، شب و روز دایر بود.

 

در ایام عید دسته خیمه شب بازى در آن راه مى انداختند و جز زن ها تمام طبقات به آنجا مى رفتند و به قدرى این گردشگاه شهرت پیدا کرده بود که بعضى از شب ها عید ناصرالدین شاه و دامادش مجدالدوله با کلاه نمدى و پستک و لباس مبدل به تماشاى این گردشگاه مى آمدند.
در این قهوه خانه چایى جفتى سه شاهى، قلیان دانه اى صد دینار، ترش(لیموى دم کرده) و گل گاوزبان استکانى صد دینار و ناهار چلوخورشت پانزده شاهى بود. دیگر قهوه خانه معروف تهران قدیم، باغچه على جان(حیاط شاهى) واقع در عودلاجان که آنجا هم در میان رندان شهرت داشت و ایام تعطیل مرکز ارباب ذوق بود.
وقتی سینما آمد
سینما در بدو ورود به تهران تفریح خاص اعیان و اشراف بود و مردم عادی امکان استفاده از آن را نداشتند. اولین فیلمی که به ایران آمد و در دارالخلافه نمایش داده شد، فیلم مسافرت مظفرالدین شاه به اروپا بود که به وسیله میرزا ابراهیم خان عکاس باشی نمایش داده شد.
خودداری خانواده ها از بردن کودکان به سینما و کنجکاوی و علاقه کودکان برای تماشای این پدیده جادویی امکان پیدایش جعبه نمایشی به نام شهرفرنگ را فراهم کرد که دارندگان آن با حرکت در کوچه ها و در برابر رقمی ناچیز عکس های رنگینی را که معمولا از پشت جلد مجلات خارجی جدا و به هم چسبانده شده بود به کودکان نشان می دادند.

شهرفرنگ ، جعبه ای چوبی یا فلزی بود که یک یا چند عدسی بر بدنه یا بالای آن تعبیه شده بود و علاقه مندان می توانستند از طریق آن عکس های داخل شهر فرنگ را ببینند و صاحب این جعبه هم داستانی را که براساس عکس های داخل جبعه ساخته بود با صدای بلند برای بینندگان تعریف می کرد.

های برگ


ویزای شینگن تضمینی مجله راهنمای ویزا

دیدگاه کاربران

مطالب مرتبط


دیگر مطالب بخش

آمستردام را با قایق درنوردید!

آمستردام را با قایق درنوردید!

ادامه مطلب
آمستردام را با قایق درنوردید! برنامه «قایق رانی در آمستردام» یکی از بزرگترین جاذبه ها و بهترین مراسم دریایی در جهان است که در آن کشتی های بزرگ و صدها کشتی ...
طولانی ترین دیوار دنیا | گینس های گردشگری

طولانی ترین دیوار دنیا | گینس های گردشگری

ادامه مطلب
طولانی ترین دیوار دنیا | گینس های گردشگری در این قسمت از گینس های گردشگری نگاهی داریم به دیوار چین ( GREAT WALL OF CHINA )، طولانی ترین دیوار دنیا. شاید مشهورترین نشانه ...
۵ دلیل مهم برای داشتن بیمه ی مسافرتی

۵ دلیل مهم برای داشتن بیمه ی مسافرتی

ادامه مطلب
5 دلیل مهم برای داشتن بیمه ی مسافرتی زمانی که شما برای تعطیلات خود و مسافرت برنامه ریزی می کنید چه قصد سفر به کشورهای همسایه یا کشورهای دورتر را داشته ...
مراسم گرامیداشت روز دانشجو

مراسم گرامیداشت روز دانشجو

ادامه مطلب
http://dsfr.ir/615jxd مراسم گرامیداشت روز دانشجو ...
فیلیپین، جایی شبیه بهشت

فیلیپین، جایی شبیه بهشت

ادامه مطلب
فیلیپین، جایی شبیه بهشت فیلیپین کشوری آسیایی است که در جنوب شرقی آسیا و در غرب اقیانوس آرام و بین دریای جنوبی چین و دریای فیلیپین و در ‏شرق کشور ویتنام، ...
نظر مسافران درباره کشورهایی که بدترین غذاها را دارند

نظر مسافران درباره کشورهایی که بدترین غذاها را دارند

ادامه مطلب
نظر مسافران درباره کشورهایی که بدترین غذاها را دارند کشور بریتانیا مدتها بین مسافران لقب کشوری با بیمزه ترین غذاها را به خود اختصاص داده است. اما این کشور در این ...
ویدیو راهنمای گردشگری ایتالیا

ویدیو راهنمای گردشگری ایتالیا

ادامه مطلب
راهنمای گردشگری ایتالیا ایتالیا – رم برای گرفتن وقت سفارت ایتالیا در کمترین زمان و بهترین نرخ با شماره 09124434559  مهدی و 09120714715 مهدیلو تماس حاصل نمایید نوشته ویدیو راهنمای گردشگری ...
چطور در زمستان و هوای سرد کمپ بزنیم؟

چطور در زمستان و هوای سرد کمپ بزنیم؟

ادامه مطلب
وب‌سایت گردالی: تابستان معمولا شلوغترین فصل کمپینگ است. ولی افرادی هستند که ترجیح میدهند زمستان ها اینکار را انجام دهند. کمپینگ در زمستان چالش برانگیزتر است و صحنه های ...
مناسب ترین چمدان برای یک سفر

مناسب ترین چمدان برای یک سفر

ادامه مطلب
مجله ایده آل: برای رفتن به مسافرت یکی از اصلی‌ترین وسایلی که حتما به آن احتیاج پیدا خواهید کرد انواع چمدان، ساک‌های مسافرتی و کیف‌های بزرگ است. دنیای چمدان‌ها ...
دهکده گردشگری عباس برزگر

دهکده گردشگری عباس برزگر

ادامه مطلب
http://dsfr.ir/i781hz دهکده گردشگری عباس برزگر ...
مسجد الازهر هرم بزرگ جیزه

مسجد الازهر هرم بزرگ جیزه

ادامه مطلب
از قدیمی ترین مساجد و دانشگاه های جهان اسلام محسوب می شود که در سال 361 هجری (975 میلادی) توسط جوهر صقلّی فرمانده فاطمی ساخته شده و منقول است که ...
مسجد سلطان حسن

مسجد سلطان حسن

ادامه مطلب
در سال 757 هجری (1356 میلادی) توسط سلطان حسن بن محمد بن قلادون به عنوان مسجد و مدرسه ای برای چهار مذهب اسلامی شناخته شده تأسیس گردیده و از زیباترین ...
فانوس اسکندریه

فانوس اسکندریه

ادامه مطلب
فانوس دریایی اسکندریه هفتمین مورد عجایب هفتگانه جهان است که در مصر قرار داشت. برجی که بر فراز آن آتشی بود تا شبها راهنمای ملوانان برای رسیدن به بندر اسکندریه ...
مسجد عمروبن عاص

مسجد عمروبن عاص

ادامه مطلب
اولین مسجدی است که در سال 21 هجری در مصر ساخته شده و گفته می شود چهاردهمین مسجدی است که در اسلام ساخته شده است. از آن جا که قدیمی ...
اهرام سه گانه مصر

اهرام سه گانه مصر

ادامه مطلب
مجموعه اهرام جیزه نام مجموعه اهرام سه گانه و تاریخی ساخته شده در دوران مصر باستان است که در حاشیه شمالی شهر قاهره کنونی واقع شده است. هرم بزرگ جیزه ...
قلعه صلاح الدین

قلعه صلاح الدین

ادامه مطلب
قلعه صلاح الدین قاهره یکی از محبوبترین جاذبه های گردشگری در مصر است و بخاطر نسیم خنکی که در آن منطقه می وزد به آن لقب گنبد مملو از باد ...
مسجد ابن طولون رود نیل

مسجد ابن طولون رود نیل

ادامه مطلب
در سال 265 هجری (886 میلادی) توسط احمد ابن طولون ساخته شده و سومین مسجد ساخته شده در تاریخ اسلامی مصر و از بزرگ ترین مساجد این کشور با 26 ...
مسجد محمدعلی پاشا

مسجد محمدعلی پاشا

ادامه مطلب
مسجد محمد علی پاشا واقع در قلعه صلاح الدین قاهره در مصر است که از سوی محمد علی پاشا بین سالهای 1830 تا 1848 به سبک معماری عثمانی و الگو ...
کتابخانه اسکندریه

کتابخانه اسکندریه

ادامه مطلب
یكی از شگفتیهای دنیای قدیم، كتابخانه اسكندریه در كشور مصر بود. این كتابخانه 228 سال قبل از میلاد مسیح، توسط بطلمیوس اول در شهر بندری اسكندریه بنا شد و به ...
مجسمه ابوالهل

مجسمه ابوالهل

ادامه مطلب
یکی از آثار بسیار زیبایی که در رو به روی هرم بزرگ قرار دارد مجسمه ابولهل است این مجسمه از لحاظ معماری بسیار زیبا می باشد و طبق مدارک به ...
پل ریالتو ( Rialto Bridge )

پل ریالتو ( Rialto Bridge )

ادامه مطلب
پل ریالتو ( Rialto Bridge ) یکی از چهار پلی است که بر روی کانال گراند ( Grand Canal ) در ونیز ایتالیا قرار دارد. پل ریالتو قدیمی ترین پل ...
استونی

استونی

ادامه مطلب
جمهوری استونی ( Estonia ) کوچکترین و شمالی ‌ترین کشور منطقه بالتیک است و از تعداد زیادی جزیره در ساحل جنوبی خلیج فنلاند تشکیل شده است. استونی از جنوب با ...
میانمار

میانمار

ادامه مطلب
میانمار ( Myanmar ) یا برمه موسوم به سرزمین طلایی کشوری است که اکثر ساکنان آن را بودایی‌ ها تشکیل داده‌ اند. میانمار در قرن نوزدهم به تصرف بریتانیایی ‌ها ...
میکرونزی

میکرونزی

ادامه مطلب
ایالات فدرال میکرونزی ( Micronesia ) کشوری در میان آب ‌های اقیانوس آرام است که از مجموعه 600 جزیره بزرگ و کوچک تشکیل شده است. کشور میکرونزی در شمال ...
آلمان

آلمان

ادامه مطلب
جمهوری فدراتیو آلمان ( Germany ) یکی از کشورهای اروپای غربی است که از سال 1989، پس از فروپاشی دیوار برلین، در تلاش است با توسعه اقتصادی روز افزون، ...
برای پیاده روی اربعین چطور آماده شویم؟

برای پیاده روی اربعین چطور آماده شویم؟

ادامه مطلب
خبرگزاری مهر: «پیاده روی اربعین» و دغدغه های مربوط به آن، این روزها موضوع گپ و گفت خیلی از هموطنان ماست.برای آمادگی بیشتر زائران حسینی در این سفر معنوی، ...
۱۳ دلیل بیماری و استرس در سفر

۱۳ دلیل بیماری و استرس در سفر

ادامه مطلب
وب‌سایت گردالی: بعضی وقتها در طول سفر استرس همراهتان است یا سرما میخورید و بیمار میشوید. در ادامه دلایل این اتفاق ها و راه حل هایی ساده برای برطرف ...
اطلاعات کلی در مورد تونس – راهنمای گردشگری و توریستی تونس

اطلاعات کلی در مورد تونس – راهنمای گردشگری و توریستی تونس

ادامه مطلب
پایتخت : تونس وسعت : حدود 164 هزار کیلومتر مربع جمیعت : حدود 10 میلیون نفر زبان رسمی : عربی پول رایج : دینار تونس کد تلفن : 00216 شهرهای مهم : تونس، حمامت موقعیت : تونس نام ...
دریم ورلد بانکوک – راهنمای گردشگری و توریستی تایلند

دریم ورلد بانکوک – راهنمای گردشگری و توریستی تایلند

ادامه مطلب
شهربازی بانکوک با انواع بازی ها و سرگرمی های متعدد، ساعت های شادی را برای کودکان فراهم می کند. شهر برفی، تنگه باریک، اتومبیل عتیقه، گردباد، فرش پرنده، پیست اتومبیل رانی ...
آلمان – آشنایی با کشور آلمان ( Germany )

آلمان – آشنایی با کشور آلمان ( Germany )

ادامه مطلب
جمهوری فدراتیو آلمان ( Germany ) یکی از کشورهای اروپای غربی است که از سال 1989، پس از فروپاشی دیوار برلین، در تلاش است با توسعه اقتصادی روز افزون، گذشته ...

های گردی