سحری خوانی،نوای بیداری روزه‌ داران/ مازندران

موضوع: جاذبه های گردشگری تاریخ: ۰۳ تیر ۱۳۹۵ 0 دیدگاه 501 مشاهده

 آمدن ماه مبارک رمضان در مازندران جلوه ها و آیین های خاصی را به همراه دارد. ماه رمضان برای نوجوانانی که تازه به سن تکلیف رسیده‌ و روزه گرفته‌اند نیز رنگ و بوی ویژه ای دارد چرا که آن‌ها از پدر و مادر خود هدیه ای به عنوان «روزه سری» می‌گیرند. کودکانی که برای نخستین بار به سن تکلیف می‌رسند و روزه می‌گیرند در پایان ماه مبارک خانواده شان به آن ها هدیه ای می دهد که «روزه سری» نامیده می شود. معمولاً این هدایا شامل چادر نماز و طلاجات برای دختران؛ پول و انواع نقره جات قدیمی برای پسران است.

به غیر از آیین های مختلف، غذاها و خوراکی های این ماه مبارک در مازندران نیز جالب توجه است. شیر آش، راغون دشو، شکر پلا، اوحلوا و … از غذاهای محلی مازندران است که مردمان این خطه اعتقاد داشتند خوردن این غذاها در طول روز مانع گرسنگی و ضعف می‌شود.

 «او حلوا» غذایی بسیار کامل است که از مخلوط آب، شکر قرمز و کمی شیره خرمالوی وحشی به دست می‌آید. این غذا به خاطر داشتن مواد قندی طبیعی می‌تواند برای افطار بسیار مناسب باشد. «شیر آش» یا شیر برنج شامل مخلوطی از شیر، برنج و کمی نمک است که به‌عنوان افطار خورده می‌شود. این غذا به دلیل ترکیب شیر، برنج و شکر و سادگی در پخت معمولاً در سفره‌های افطار به‌وفور دیده می‌شود.

آش دوغ محلی مازندرانی، جزو غذاهای بسیار مفید و کامل است که در سفره بسیاری از مازندرانی ها دیده می‌شود. این غذا از مخلوط دوغ، آب، برگ و ساقه چغندر سفید، باقلا خشک یا تازه، گشنیز و نعناع و برنج نیم دانه، سیر و نمک تهیه‌ شده و در پایان به آن پیاز داغ اضافه می‌کنند که درشب های ماه رمضان طرفداران زیادی دارد.

مازندرانی‌ها ترجیح می‌دهند افطارشان را هرقدر هم که ساده باشد، با خانواده و فامیل شریک شوند و از این بابت سعی می کردند هر شب را در خانواده یکی از اقوام افطاری برپا کنند. بومیان ساکن مازندران می‌دانستند با درنظرگرفتن شرایط آب و هوایی و با توجه به کار سخت کشاورزی، دامداری و طولانی بودن روز در زمان روزه‌داری از کدام مواد طبیعی با چه ترکیبی خوراک تهیه کنند تا تحمل این ایام برای آنان آسان شود.

سحری خوانی، آیینی کهن و در حال فراموشی

آداب‌ و رسوم ماه مبارک رمضان یکی از مباحث مهم فرهنگ مردم بوده که به‌ واسطه قدمت خود، از قداست ویژه‌ای برخوردار است و متأسفانه در دوران جدید، بسیاری از این سنت‌ های زیبا به بوته فراموشی سپرده‌ شده‌ و بسیاری دیگر نیز کم رنگ‌ تر شده‌اند و از آنجا که این رسوم با باورهای اعتقادی و فرهنگی آمیخته‌ شده‌اند، اهمیت فراوانی نیز دارند.

از جملۀ آیین های دیرینه و زیبا در ماه رمضان که امروزه در حال فراموش شدن است « سحری خوانی » است. در ماه رمضان بسیاری از مردم منطقه بندپی با نوای مناجات سحرخوانان یا شب خوانان از خواب برمی خاستند و به آماده کردن سحری و انجام فرایض دینی می پرداختند.

سحری خوانان با حرکت در کوچه‌ پس‌ کوچه‌ های روستاها، مردم را برای سحر بیدار می‌کنند. در قدیم، سحری خوانان با به راه افتادن در کوچه ها و محلات با نوای خوش، اهالی روستا و محله را بیدار می‌کردند و می‌خواندند «سحر شد بپا خیز هنگام نماز است» و همسایه‌ها نیز با این آواز همسایگان خود را برای سحری بیدار می‌کردند.

در گذشته به علت نبود امکاناتی مانند برق، روشنایی، دستگاه‌های رسانه‌ای و خستگی مردم به خاطر کار در شالیزار و فعالیت‌های کشاورزی ممکن بود که عده‌ای، سحر را خواب بمانند. بنابراین بعضی از مؤمنان با گرفتن حلب خالی در یک دست و چوب در دست دیگر با چوب روی حلب می‌ کوبیدند و با فریاد «سحر برخیز»، «سحر برخیز که صبح صادق آمد» مردم را برای خوردن سحر و روزه گرفتن از خواب بیدار می‌کردند و اگر همسایه‌ ای چراغ، لمپا (چراغ گردسوز)، یا فانوس همسایه را خاموش می‌دید بلافاصله بر در خانه می‌ کوبیدند و او را از رسیدن سحر، آگاه می‌کردند.

مناجات های سحرخوانان بیشتر از سوره فجر، دعاهای مفاتیح الجنان، صحیفه سجادیه و یا اشعار خواجه عبدالله انصاری و یا سروده های دیگر انتخاب می شد. عده ای از سحری خوانان پیرمردانی هستند که از سواد بی بهره اند اما اشعاری را از حفظ دارند و به قصد قربت می خوانند.

سَرخون (سرخونی گِر: کسی که سحری می خواند) در دو مرحله مناجات می خواند. مرحلۀ نخست حدود دو ساعت مانده به اذان صبح است. کدبانوی خانه بیشتر مواقع در این مرحله بیدار می شود تا سحری را آماده کند. زمان مناجات دوم نیز یک ساعت مانده به اذان صبح است. سحری خوان با اقامه اذان صبح به کارش پایان می دهد.

نمونه ای از سحری خوانی :

یا رب به محمد و علی و زهرا / یا رب به حسین و حسن و آل عبا

هست خلق یا علی اعلا / از لطف برآر حاجتم در دو سرا

یا

یا رب به حق مصطفا / آن شافع روز جزا

حق علی شاه نجف / آن صدر ایوان نجف

عمرم به عصیان شد تلف / استغفرالله العظیم

در برخی از مناطق کوهستانی استان مازندران و در روستاهای دوردست شهرستان سوادکوه و کوه‌های دو هزار شهرستان تنکابن و منطقه بندپی شهرستان بابل و به‌ ویژه در چهاردانگه و دودانگه و روستاهای اتو، لاجیم، ولوپی، پیر نعیم، امیرکلا، ولوکش، سی پی سوادکوه و روستاهای دیگر، سنت حسنه سحری خوانی همچنان ادامه دارد

.

در مناطق جنگلی فیروزجاه و بندپی در زمانی که نه برق و ساعت و نه رسانه ای برای اطلاع یافتن از زمان اذان صبح داشتند و نه سحری خوانی که به آنها یادآوری کند، رسم معمول به این شکل بود که زمان سحر و نماز صبح را بر اساس ستاره های آسمان می سنجیدند. آنها ستاره هایی که در پیش خودشان به « شیشک ترازی » معروف بودند را زمان اذان می دانستند. هنگامی که سحر نزدیک می شد می گفتند « ستاره بِمو قبله » و هنگامی که سحر می شد، سحری خوردن متوقف می شد و می گفتند « روجا لو بِمو ». ستارۀ روجا در میان اهالی به معنای سحر و گذشتن از وقت اذان صبح بود. به تعبیری روجا به ستاره صبح شهرت داشت.

منابع:

www.bandpay.ir

خبرگزاری مهر، آئین‌های رمضان در استان‌ها

کتاب بندپی؛ نوشته یوسف الهی و شهرام قلی پور گودرزی، صص ۵۰۵ و ۵۰۶

اطلاعات محلی و پرسش از اهالی

کلیپ سحری خوانی استاد محمدرضا اسحاقی از مستند روزهای عاشقی ( داستان زندگی استاد اسحاقی ) است.

عکسها ار گزارش تصویری خبرگزاری فارس از ماه رمضان در روستای نیرستاق است. عکاس : بهروز خسروی

سحری خوانی،نوای بیداری روزه‌ داران/ مازندران

سحری خوانی،نوای بیداری روزه‌ داران/ مازندران


ویزای شینگن تضمینی مجله راهنمای ویزا

دیدگاه کاربران

مطالب مرتبط


دیگر مطالب بخش

کدام شهر ایران هتل های گران تری دارد؟

کدام شهر ایران هتل های گران تری دارد؟

ادامه مطلب
روزنامه هفت صبح: دست خودتان است؛ یک شب اقامت در هتل آپارتمان 65 هزار تومانی را انتخاب می کنید یا با پرداخت سه میلیون و 550 هزار تومان به ...
زیباییِ از دست رفته روستاي گردشگري قلات

زیباییِ از دست رفته روستاي گردشگري قلات

ادامه مطلب
وب‌سایت توریسم آنلاین: آنقدر زباله هاي شهري، تعدد خانه هاي مخروبه و كوه هايي كه در حال برش هستند تا به ساختمان هاي فلزي و بتني تبديل شوند در ...
آبشار منج،دنا

آبشار منج،دنا

ادامه مطلب
زهرا مرادی استان کهگیلویه و بویراحمد, طبیعی و تفریحی آبشار منج دنا در موقعیت جغرافیایی E510647 N310912 در استان کهگیلویه و بویراحمد واقع است. منج یکی از شهرهای استان است. گویش، ...
زیباترین آبشارهای ایران در استان‌های جنوبی

زیباترین آبشارهای ایران در استان‌های جنوبی

ادامه مطلب
وب‌سایت چیدانه - فاطمه افشاریان: در روزهای آغازین فصل پاییز با خنک‌تر شدن هوا آن دسته از عزیزانی که به خاطر گرمای تابستان عطای سفر تابستانی را به لقایش ...
گردشگری غذا در ایران با این همه خوراکی

گردشگری غذا در ایران با این همه خوراکی

ادامه مطلب
ماهنامه پیشه و تجارت - زهرا محرابی: گردشگری غذا یا به قول ایرانی ها، شکم گردی یک سبک گردشگری است که سال هاست مورد توجه توریست ها بوده و ...
پاییز گردی رویایی در جنگلی بر فراز ابر ها

پاییز گردی رویایی در جنگلی بر فراز ابر ها

ادامه مطلب
وب‌سایت روزیاتو - علی زمانی: ایرانگردی در همه فصل های سال به خصوص در پاییز،‌ حس و حال خاصی دارد. پاییز،‌ فصل هزار رنگ هزار نقش است و به ...
کاخ سلطنتی مرمر ،رامسر

کاخ سلطنتی مرمر ،رامسر

ادامه مطلب
کاخ سلطنتی مرمر ،رامسر کاخ سلطنتی رامسر یا کاخ مرمر یکی از نفیس‌ترین آثار دوران پهلوی در شمال ایران است. این کاخ به دستور رضا شاه پهلوی در سال ۱۳۱۶ به بهره‌برداری رسید و تا انقلاب سال ...
راز عمارت سفید در دل کویر کرمان

راز عمارت سفید در دل کویر کرمان

ادامه مطلب
خبرگزاری ایسنا - سمیه حسنلو: کنار ریل‌های آهنی منتهی به شهر کرمان، در دل کویر، عمارت سپیدرنگِ باشکوهی دیده می‌شود که تا همین یک سال پیش، مخروبه‌ای بیش نبود ...
ویدیو آبگرم یله گنبد،کیمیایی در دشت قزوین

ویدیو آبگرم یله گنبد،کیمیایی در دشت قزوین

ادامه مطلب
ما دو دوست و دو جوان هستیم و هر دو عشق به ایران و گردشگری ایران داریم طوری که این عشقمان ما را به این فکر انداخت که این وبسایت ...
از کباب‌ تا‌ کوفته‌ تبریزی‌ و‌ دیزی‌ خوری‌ در تهران

از کباب‌ تا‌ کوفته‌ تبریزی‌ و‌ دیزی‌ خوری‌ در تهران

ادامه مطلب
وب‌سایت آفتاب نیوز: «تصور کنید که در دشتی سرسبز پر از شالیزارها، مزارع چای و باغ‌های زیتون هستید؛ جایی که به شما اجازه می‌دهد تا زردآلوهای طلایی را بچینید ...
کارگاه نمد مالی در جواهردره رامسر

کارگاه نمد مالی در جواهردره رامسر

ادامه مطلب
کارگاه نمد مالی در جواهردره رامسر دست هایی که این روزها چنین لرزه به جانشان افتاده، همان دست های توانایی است که سالهای طولانی چراغ هنری اصیل را روشن نگه ...
دیدنی ترین دریاچه های ایران

دیدنی ترین دریاچه های ایران

ادامه مطلب
مجله همشهری دانستنیها: دریاچه ها یکی از پرطرفدار ترین مکان های گردشگری ایران هستند. باید بدانید که دریاچه های زیبایی در کشورمان وجود دارد که ما از وجود آنها ...
پل گاودوش‌ آباد اوقان ، سراب

پل گاودوش‌ آباد اوقان ، سراب

ادامه مطلب
این اثر در تاریخ ۲۴ تیر ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۱۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این پل در استان آذربایجان شرقی، شهرستان سراب و ...
بزرگترین و شگفت انگیزترین غارهای ایران

بزرگترین و شگفت انگیزترین غارهای ایران

ادامه مطلب
مجله همشهری دانستنیها - اشکان خسروپور: ایران از نگاه غارنوردان حدود دو هزار «غار» دارد. می گوییم از نگاه غارنوردان، چون هر کدام از رشته هایی که کارشان با ...
«سی تیر»، خیابانی به وسعت تاریخ ایران

«سی تیر»، خیابانی به وسعت تاریخ ایران

ادامه مطلب
مجله مهرگان نو - سارا میرشجاعی: در دل پایتخت شلوغ و پر رفت و آمد، نبض خیابانی می زند که پرسر و صداست اما سنگینی تاریخی پرحکایت را به ...
پاییز گردی در زیباترین باغ تهران

پاییز گردی در زیباترین باغ تهران

ادامه مطلب
وب‌سایت روزیاتو - علی زمانی: پاییز گردی در تهران نیز،‌ همیشه حال و هوای خاص خود را داشته است. پاییز، فصل گالری گردی و موزه گردی بوده، چرا که ...
گُمیشان؛ شهری که یادگار اشکانیان دریانورد است

گُمیشان؛ شهری که یادگار اشکانیان دریانورد است

ادامه مطلب
مجله مهرگان نو: سندهای تاریخی بی شماری هست که نشان می دهد «گمیشان» یکی از هسته های یک جانشینی اشکانیان بوده، آن هم درست زمانی که «گرگان رود» از ...
ویدیو نخل و نخل گردانی در استان یزد

ویدیو نخل و نخل گردانی در استان یزد

ادامه مطلب
ما دو دوست و دو جوان هستیم و هر دو عشق به ایران و گردشگری ایران داریم طوری که این عشقمان ما را به این فکر انداخت که این وبسایت ...
چشمه قلقلک، محیطی دلنشین برای توسعه گردشگری

چشمه قلقلک، محیطی دلنشین برای توسعه گردشگری

ادامه مطلب
وب‌سایت عصر ایران: روستای سرزیارت جزو یکی از سرسبز‌ترین روستاهای استان البرز به شمار می‌رود، هرچند این روستا طبیعت زیبایی دارد اما وجود چشمه‌ای طبیعی به نام چشمه «قلقلک» ...
جزایر ایرانی خلیج فارس را بشناسید

جزایر ایرانی خلیج فارس را بشناسید

ادامه مطلب
برترین ها: خلیج همیشه فارس در جنوب کشورمان قرار دارد و نام خلیج فارس تا ابد خلیج فارس باقی خواهد ماند. در این میان آنچه که ...
گردشگران خارجی بعد از سفر به ایران چه می نویسند؟

گردشگران خارجی بعد از سفر به ایران چه می نویسند؟

ادامه مطلب
خبرگزاری مهر - رویا سادات هاشمی: خواندن سفرنامه گردشگرهای خارجی که به ایران سفر کرده اند همیشه فرصت هیجان انگیزی است برای محک زدن خودمان،برای اینکه بدانیم ما و ...
شگفت انگیزترین ماهی های جهان در نصف جهان!

شگفت انگیزترین ماهی های جهان در نصف جهان!

ادامه مطلب
هفته نامه همشهری سرنخ - جلال الدین شمسایی: برای دیدن کلکسیونی از ماهی های عجیب و غریب باید زحمت یک مسافرت را به خودتان بدهید و به تونل آکواریوم ...
خانه موزه های گرانبهای ایران

خانه موزه های گرانبهای ایران

ادامه مطلب
ماهنامه پیشه و تجارت: بارها پیش آمده از کنار خانه های قدیمی عبور کرده ایم و رنگ و بوی زندگی از آن به مشام مان رسیده است. رنگ و ...
پنج مقصد گردشگری گمنام در ایران

پنج مقصد گردشگری گمنام در ایران

ادامه مطلب
جام جم آنلاین: «برای آن ها که به دنبال تجربه های جدید هستند، ایران کشوری است مملو از جاذبه های کمتر شناخته شده که با زیبایی و قدمت تاریخی ...
به مثلث برمودای ایران خوش آمدید

به مثلث برمودای ایران خوش آمدید

ادامه مطلب
وب‌سایت روزیاتو: بیابان گردی و کویر نوردی، یکی از ظرفیت های ممتاز گردشگری در ایران چهار فصل است و مخاطبان داخلی و بین المللی فراوانی دارد. یکی از جاهایی ...
عجیب ترین دریاچه و تالاب های ایران

عجیب ترین دریاچه و تالاب های ایران

ادامه مطلب
وب‌سایت همگردی: تصور ذهنی بیشتر ما از دریاچه، حوضچه ای پر آب با طبیعت سرسبز هست که اطراف اون رو زیبا کرده و با شنیدن اسم تالاب هم، تالاب ...
تنها ۱۰کشور در آرامش به سر می برند

تنها ۱۰کشور در آرامش به سر می برند

ادامه مطلب
zoomit.ir: موسسه اقتصاد و صلح فعالیت خود را بر مبنای توسعه شاخص‌هایی برای تحلیل صلح و سنجش ارزش اقتصادی آن انجام می‌دهد. این موسسه با محاسبه هزینه جرم و ...
نگاهی به جزیره کیش نگین «خلیج فارس»

نگاهی به جزیره کیش نگین «خلیج فارس»

ادامه مطلب
وب سایت همشهری شش و هفت - محمد باریكانی: كیش مهم‌ترین جزیره گردشگری و تجاری ایران است كه سالانه گردشگران بسیاری از داخل و خارج ایران را به ...
جنگل های اطراف گت کلا،چاخانی/ آمل

جنگل های اطراف گت کلا،چاخانی/ آمل

ادامه مطلب
در پنجاه کیلومتری جنوب شرقی شهرستان آمل منطقه میان بند در ارتفاع ۱۵۳۰ متری از سطح دریا روستایی ییلاقی به نام گت کلا با طول و عرض جغرافیایی ۵۳″ ۲۹′ ...
گردشگران در سفر به اسپانیا این شهرهای زیبای اسپانیا را حتما ببینید! +عکس

گردشگران در سفر به اسپانیا این شهرهای زیبای اسپانیا را حتما ببینید! +عکس

ادامه مطلب
شهرهای کوچک و ارزان اسپانیا که گردشگران باید ببینند در طول چهار دهه گذشته صنعت گردشگری اسپانیا بسیار پیشرفت کرده است به طوری که به دومین صنعت گردشگری ...

های گردی