معرفی ارگ بم واقع در شمال شرقی شهر بم

موضوع: اخبار گردشگری تاریخ: ۱۷ فروردین ۱۳۹۵ 0 دیدگاه 1147 مشاهده

آشنایی و تصاویری از ارگ بم ، را برای شما عزیزان و کاربران محترم مجله دلگرم قرار داده ایم , با مجله دلگرم همراه باشید.

 

 

آشنایی و تصاویری از ارگ بم

 

ارگ بم بزرگترین سازهٔ خشتی در جهان بود که در نزدیکی شهر بم در استان کرمان در جنوب شرقی ایران قرار دارد. در تاریخ ۵ دی ۱۳۸۲، در اثر زلزلهٔ شدیدی که شهر بم و حومهٔ آن را تحت تاثیر قرار داد، ارگ بم تقریباً به طور کامل از بین رفت.

 

چند روز پس از رخ دادن زمین‌لرزه، رئیس جمهور وقت ایران محمد خاتمی اعلام کرد که ارگ بازسازی خواهد شد.

 

«بم و فضای فرهنگی آن» در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌است. این ارگ عظیم که در مسیر جادهٔ ابریشم قرار دارد سده ۵ پیش از میلاد ساخته شده‌است و تا سال ۱۸۵۰ پس از میلاد نیز همچنان مورد استفاده بود. به طور قطع مشخص نیست چرا پس از آن دیگر مورد استفاده قرار نگرفت.

کل بنا یک دژ بزرگ است که در قلب آن، ارگ واقع شده، اما به دلیل ظاهر پرابهت ارگ، که پر ارتفاع‌ترین قسمت مجموعه نیز به شمار می‌آمد، کل بنای دژ به عنوان ارگ بم نامیده می‌شود.

 

 

در شمال شرقی شهر بم، بر بالا و دامنه صخره ای عظیم، قلعه ای مستحکم را پی افکنده اند که اهالی محل آن را “ارگ” می‌نامند که در واقع این بنای سترگ، شهر قدیـم بم است. ارگ بــم و شهـــر آن از جمله قلعه‌های نظامی بسیار مهم و تاریخی به شمار می‌رود.

ارگ بم نمونه کاملی از شیوه‌های معماری ایران است و نمونه هایی از قرنها معماری در آن به چشم می‌خورد. ارگ بم که بزرگترین مجموعه خشتی جهان است، به شکل قلعه‌های پرشکوه برفراز تپه ای به ارتفاع ۶۱ متر چونان تاجی مرصع بر سر بناهای تاریخی ایران، درخششی جاودانه دارد.

 

احتمالا ساکنین قلعه بم معاش خود را از راه کشاورزی و پارچه بافی می‌گذرانیده اند. پژوهش در نحوه زندگی و تاریخ ارگ احتیاج به یک سری کاوش‌های منظم باستان شناسی دارد. ولی آنچه مسلم است سابقه تاریخی ارگ به قبل از اسلام می‌رسد و در طول تاریخ، ارگ، بارها مورد یورش قرار گرفته و بازسازی شده است.

 

ارگ بم با این سابقه طولانی تا حدود ۱۸۰ سال پیش از این، محل سکونت عده ای از اهالی بم بوده و بعد از ترک و نقل مکان مردم، به دست فراموشی سپرده شده است. در این مدت که بیش از ۱۵۰ سال به طول انجامیده خرابی‌های جبران ناپذیری توسط عوامل انسانی و عوامل طبیعی بر پیکره ساختمان‌ها وارد آمده است.

 

 

 

مجموعه ارگ بم، شامل شهر قدیم و قلعه، قریب به ۲۰ هکتار (طول ضلع غربی ارگ ۵۲۰ و عرض آن ۴۳۰ متر می‌باشد) وسعت دارد.

 

سه سمت قلعه را باغ و خانه‌های مسکونی و زمین‌های کشاورزی محصور نموده و ضلع شمالی در امتداد رودخانه پشت رود قرار گرفته است. این شهر قدیمی از چهار قسمت تشکیل شده و به طـــور کلی شامل خندق گرداگرد حصـار، برج‌های دیده بانی، مدخل قدیمی، کوچه‌ها و خانه‌ها می‌باشد.

 

از سمت شمال شرقی یک حصار و از طرف جنوب چهارحصار قلعه را در بر می‌گیرد. دور تا دور قلعه خندقی ژرف وجود دارد که آن را از یورش‌ها مصون می‌داشته است. در مجموع ۳۸ برج دیده بانی در فواصل معین روی باروها قرار گرفته و آخرین بارو را خندقی عمیق از اطراف جدا می‌نموده است

 

. بدون شک ایجاد قلعه ارگ بم بر بلندای تپه ای سنگی باید به دلیل موقعیت سوق الجیشی آن باشد. در میان این شهر، عمارت یا قلعه حاکم نشین بر روی صخره ای طبیعی بنا شده است. عمارت دارای پنج طبقه است که از خشت خام ساخته شده است.

 

 

واحدهای شناخته شده گوناگون این بنا به ترتیب عبارتند از: ورودی و محله عام نشین، دروازه دوم و اصطبل، دوازه سوم، سربازخانه و تشکیلات مربوط به آن، ساختمان مرکزی یا حاکم نشین.

 

واحدهای شناخته شده در عامه نشین عبارتند از: راهرو اصلی (بازار)، مسجد جامع، نمازخانه، حسینیه، کاروانسرا، آب انبار، میدان مدرسه، سابات جهودها، حمام و زورخانه و تعدادی خانه‌های قدیمی.

 

 

در محله عام نشین، خانه‌های عمومی کنار کوه روی زمین مسطح بنا گردیده و از نظر شهرسازی و تشکیلات زندگی شهری مجموعه کاملی است. برخی از خانه‌های عام نشین از اهمیت خاصی برخوردارند، زیرا این خانه‌ها شامل بیرونی و اندرونی، بادگیر، ایوان، اتاقهای زمستانی و تابستانی و محلی جهت نگهداری اسب و احشام بوده و داخل حیاط هر خانه چاه آبی در نظر گرفته شده است.

 

تقریبا بیشتر خانه‌های عمومی متصل به هم ساخته شده غالب آنها به یکدیگر راه دارند. در بعضی خانه‌ها حمام اختصاصی به چشم می‌خورد و در تعدادی از آنها اصطبل را جدا از محل زندگی ساخته اند.

 

تعدادی از خانه‌های ارگ بدون در نظر گرفتن مقاومت و باربری ستون‌ها دو طبقه ساخته شده اند که این امر نشانگر روند ازدیاد جمعیت در یکی از دوره‌های گذشته است. در میان خانه‌های عمومی تضادهایی از نظر وسعت حجم و استقامت مشاهده می‌شود.

 

 

بعد از ورودی، یک راه اصلی تا دروازه دوم کشیده شده، قسمتی از این شاهراه، بازار شهر است که متاسفانه سقف‌های بازار منهدم شده و در حال حاضر ستون‌ها و قوسها باقی مانده است.

 

آثار مغازه‌های نانوایی، روغنگیری و قفسه‌های خشتی در بازار، نشانی از رونق گذشته آن می‌باشد. به موازات شاهراه، دو راه دیگر به دروازه دوم می‌رسد.

 

در دوره اسلامی، در ارگ دو مسجد با نام‌های مسجد جامع و مسجد حضرت محمد و حسینیه شامل یک صحن، یک ایوان دو طبقه قرینه هم و چند اتاق ساخته شده است. سه منبر خشتی در حسینیه وجود دارد.

 

زورخانه ارگ به شیوه سایر ورزشگاه‌های سنتی از چهار ایوان، یک گنبد و گود تشکیل شده است. در ارگ یک کوچه سرپوشیده وجود دارد که به سابات جهودها شهرت دارد.

 

 

 

در محله عامه نشین یک حمام عمومی بوده که براثر بی خبری مردم به منظور استفاده از آجرهای حمام، آن را به کلی منهدم کرده اند. دومین واحد ارگ بعد از دروازه دوم، اصطبل و یک حصار و اطاق هایی برای نگهبانان است.

 

از دروازه دوم تشکیلات مربوط به حاکم نشین واقع شده که این قسمت از ارگ در شیب و بالای کوه قرار گرفته است که اصطبل، اولین واحد این بخش بوده و در محوطه آن آب انبار و در گوشه جنوب شرقی چاه آب تعبیه شده است.

 

با توجه به نوشته‌ها و کتب تاریخی زمان قاجاریه از جمله تاریخ وزیری، دستگیری لطفعلی خان زند و درگیری او با سربازان محمدعلی خان زابلی، در اصطبل اتفاق افتاده است. پس از اصطبل، دروازه سوم، سرباز خانه و خانه رئیس قشون مستقر در ارگ می‌باشد. در برج جنوب غربی سنگ آسیای بادی دیده می‌شود.

 

آسیای ارگ تنها آسیای بادی است که در منطقه بم دیده می‌شود. این آسیا در دوره قاجاریه ساخته شده است. چاهی عمیق در سربازخانه دیده می‌شود که اکنون فاقد آب است. از سربازخانه یک راه به طرف منطقه مرکزی قلعه کشیده شده که این راه به حیاط حاکم نشین می‌پیوندد.

 

هسته مرکزی یا حاکم نشین ارگ از دو ساختمان به نام چهار فصل و خانه حاکم تشکیل شده است. برج دیده بانی مرکزی، حمام، حوض و چاه آب در این قسمت وجود دارد. آثار مسیر آبی از طرف غرب به سمت شمال و شرق و داخل حصار جنوبی وجود دارد که احتمالا بخشی از قنات به طور مداوم از ارگ می‌گذشته است.

 

 

عمارت چهارفصل، سه طبقه و قصر حکومت بوده و کلیه اوامر و احکام مربوط به شهر و توابع آن در این محل از طرف حاکم صادر می‌شده است. در کنار عمارت چهارفصل، یک حمام اختصاصی و یک چاه آب دیده می‌شود. آب آشامیدنی ساکنان ارگ از چاه هایی در حیاط خانه‌ها تامین می‌شده است.

 

مصالح عمده بناهای ارگ، خشت خام، ملات، گل رس و کاه و گاه به ندرت در بنای آن سنگ لاشه، آجر و تنه درخت خرما به کار رفته است. ارگ بم تنها یک ورودی دارد که طاق ورودی آن قابل مقایسه با قوس‌های دوره ساسانی است و دو برج طرفین و هشتی احتمالا در دوره صفویه به ورودی الحاق شده است. آثار دروازه دیگری در ضلع شمالی ارگ در محلی موسوم به “کت کدم” به چشم می‌خورد که به ظاهر استفاده چندانی از آن نشده و یا کمی بعد از ایجاد حصار مسدود شده است.

 

ارگ بم دارای یک راه اصلی از جنوب به طرف حاکم نشین و دو گذر به موازات آن و چند راسته شرقی و غربی است. ۶۰ متر از راه اصلی بازار سرپوشیده بوده و آثار سنگفرش در قسمتهایی از راسته‌ها به چشم می‌خورد.

 

از ویژگی‌های ارگ بم چهار حصاری است که از سمت جنوب، حاکم نشین را بر می‌گیرد و اولین حصار مطمئن‌ترین نقطه اتکایی است که مردم را از هجوم مصون می‌داشته است.

 

زیرا ارتفاع حصار تا ۱۸ متر می‌رسد و در فاصله ۳۰ تا ۴۰ متر برجهایی در نظر گرفته شده و پهنای حصار در مردگرد متجاوز از ۶ متر است. برجهای دیده بانی در حصار علاوه بر تقویت و استحکام حصار و تسهیل امر دیده بانی، محل استــراحت مامورین و نگهبانان بوده و کنگره‌ها و ترکش‌ها و برج‌ها در دیده بانی و حراست قلعه نقش ارزنده ای داشته اند. حصار برونی ارگ را خندقی احاطه کرده است.

 

 

طی سال‌های اخیر ، مرمت و بازسازی ساختمان میرآخور در شمال بنای اصطبل به عنوان دفتر کار مرمت و احیای ارگ ، سرآغازی بود بر فعالیت‌های کلان سازمان میراث فرهنگی کشوردر شهرستان بم .

 

در این رهکذر به مرور بررسی ، خواناسازی و احیای شبکه معابر و بناهای سردروازه ، راسته بازار ، چارسوق ، مسجد جامع ، مجموعه میرزا نعیم ، خانه ساباط ، بناهای پیرامون میدان تکیه ، اصطبل ، مدرسه ، سربازخانه ، خانه رییس قشون ، بخش جنوبی و بخش غربی بارو و برج‌های پیرامونی ارگ ، ساختمان گنبد یخدان ، باروی یخچاوون و مسجد حضرت رسول در فضای بیرونی ارگ مرمت و احیا گردید و برای تحقق اهداف از پیش تعریف شده راه اندازی شد و سامان گرفت .

 

 

 

گردآوری: مجله اینترنتی دلگرم

 

+ ۲
– ۰

معرفی ارگ بم واقع در شمال شرقی شهر بم


ویزای شینگن تضمینی مجله راهنمای ویزا

دیدگاه کاربران

مطالب مرتبط


دیگر مطالب بخش

بهترین مقاصد در دنیا برای گذراندن تعطیلات کریسمس

بهترین مقاصد در دنیا برای گذراندن تعطیلات کریسمس

ادامه مطلب
بهترین مقاصد در دنیا برای گذراندن تعطیلات کریسمس آرام آرام به ایام کریسمس نزدیک می شویم و در جای جای محله های مسیحی نشین شاهد نمایان شدن فروشگاه های تهیه ی ...
آمستردام را با قایق درنوردید!

آمستردام را با قایق درنوردید!

ادامه مطلب
آمستردام را با قایق درنوردید! برنامه «قایق رانی در آمستردام» یکی از بزرگترین جاذبه ها و بهترین مراسم دریایی در جهان است که در آن کشتی های بزرگ و صدها کشتی ...
طولانی ترین دیوار دنیا | گینس های گردشگری

طولانی ترین دیوار دنیا | گینس های گردشگری

ادامه مطلب
طولانی ترین دیوار دنیا | گینس های گردشگری در این قسمت از گینس های گردشگری نگاهی داریم به دیوار چین ( GREAT WALL OF CHINA )، طولانی ترین دیوار دنیا. شاید مشهورترین نشانه ...
۵ دلیل مهم برای داشتن بیمه ی مسافرتی

۵ دلیل مهم برای داشتن بیمه ی مسافرتی

ادامه مطلب
5 دلیل مهم برای داشتن بیمه ی مسافرتی زمانی که شما برای تعطیلات خود و مسافرت برنامه ریزی می کنید چه قصد سفر به کشورهای همسایه یا کشورهای دورتر را داشته ...
مراسم گرامیداشت روز دانشجو

مراسم گرامیداشت روز دانشجو

ادامه مطلب
http://dsfr.ir/615jxd مراسم گرامیداشت روز دانشجو ...
فیلیپین، جایی شبیه بهشت

فیلیپین، جایی شبیه بهشت

ادامه مطلب
فیلیپین، جایی شبیه بهشت فیلیپین کشوری آسیایی است که در جنوب شرقی آسیا و در غرب اقیانوس آرام و بین دریای جنوبی چین و دریای فیلیپین و در ‏شرق کشور ویتنام، ...
نظر مسافران درباره کشورهایی که بدترین غذاها را دارند

نظر مسافران درباره کشورهایی که بدترین غذاها را دارند

ادامه مطلب
نظر مسافران درباره کشورهایی که بدترین غذاها را دارند کشور بریتانیا مدتها بین مسافران لقب کشوری با بیمزه ترین غذاها را به خود اختصاص داده است. اما این کشور در این ...
ویدیو راهنمای گردشگری ایتالیا

ویدیو راهنمای گردشگری ایتالیا

ادامه مطلب
راهنمای گردشگری ایتالیا ایتالیا – رم برای گرفتن وقت سفارت ایتالیا در کمترین زمان و بهترین نرخ با شماره 09124434559  مهدی و 09120714715 مهدیلو تماس حاصل نمایید نوشته ویدیو راهنمای گردشگری ...
در خانه بزرگان تهران چه می گذرد؟

در خانه بزرگان تهران چه می گذرد؟

ادامه مطلب
مجله مهرگان نو: وقتی شخصی در زمینه ای سرآمد می شود، روش زندگی، اندیشه، گفتار، رفتار، رفت و آمدهایش و حتی جزیی ترین بخش های زندگی خصوصی اش برای ...
از سمنان تا ساری با ما همراه شوید

از سمنان تا ساری با ما همراه شوید

ادامه مطلب
وب سایت همشهری شش و هفت - سعیده نیک‌اختر: هر بار اسم شمال می‌آید نمایی از جاده‌های پر پیچ و خم چالوس و هراز به ذهن می‌آید و چیزی ...
پل پهلوی دژ،آق قلا

پل پهلوی دژ،آق قلا

ادامه مطلب
  این پل بر روی گرگان رود ، در شهرستان آق قلعه (پهلوی دژ) و حدود ۱۸ کیلومتری شمال گرگان واقع گردیده و از آثار دوره صفوی است که در دوره ...
به زیباترین باغ گیاه شناسی ایران خوش آمدید

به زیباترین باغ گیاه شناسی ایران خوش آمدید

ادامه مطلب
وب‌سایت روزیاتو - علی زمانی: امروز شما را با یکی از دیدنی های بکر پایتخت ۲۳۰ ساله ایران آشنا می کند. تهران، کلانشهر دود آلود این روزها، هنوز هم ...
پاییز گردی با دایناسورهای پارک ژوراسیک تهران

پاییز گردی با دایناسورهای پارک ژوراسیک تهران

ادامه مطلب
وب‌سایت روزیاتو - علی زمانی: تهران، کلان شهر دود آلود این روزها، آرام آرام در حال تبدیل شدن به شهری خاص در ایران است. نه بخاطر: پاساژهای میلیون دلاری ...
کدام شهر ایران هتل های گران تری دارد؟

کدام شهر ایران هتل های گران تری دارد؟

ادامه مطلب
روزنامه هفت صبح: دست خودتان است؛ یک شب اقامت در هتل آپارتمان 65 هزار تومانی را انتخاب می کنید یا با پرداخت سه میلیون و 550 هزار تومان به ...
زیباییِ از دست رفته روستاي گردشگري قلات

زیباییِ از دست رفته روستاي گردشگري قلات

ادامه مطلب
وب‌سایت توریسم آنلاین: آنقدر زباله هاي شهري، تعدد خانه هاي مخروبه و كوه هايي كه در حال برش هستند تا به ساختمان هاي فلزي و بتني تبديل شوند در ...
آبشار منج،دنا

آبشار منج،دنا

ادامه مطلب
زهرا مرادی استان کهگیلویه و بویراحمد, طبیعی و تفریحی آبشار منج دنا در موقعیت جغرافیایی E510647 N310912 در استان کهگیلویه و بویراحمد واقع است. منج یکی از شهرهای استان است. گویش، ...
زیباترین آبشارهای ایران در استان‌های جنوبی

زیباترین آبشارهای ایران در استان‌های جنوبی

ادامه مطلب
وب‌سایت چیدانه - فاطمه افشاریان: در روزهای آغازین فصل پاییز با خنک‌تر شدن هوا آن دسته از عزیزانی که به خاطر گرمای تابستان عطای سفر تابستانی را به لقایش ...
گردشگری غذا در ایران با این همه خوراکی

گردشگری غذا در ایران با این همه خوراکی

ادامه مطلب
ماهنامه پیشه و تجارت - زهرا محرابی: گردشگری غذا یا به قول ایرانی ها، شکم گردی یک سبک گردشگری است که سال هاست مورد توجه توریست ها بوده و ...
پاییز گردی رویایی در جنگلی بر فراز ابر ها

پاییز گردی رویایی در جنگلی بر فراز ابر ها

ادامه مطلب
وب‌سایت روزیاتو - علی زمانی: ایرانگردی در همه فصل های سال به خصوص در پاییز،‌ حس و حال خاصی دارد. پاییز،‌ فصل هزار رنگ هزار نقش است و به ...
چطور در زمستان و هوای سرد کمپ بزنیم؟

چطور در زمستان و هوای سرد کمپ بزنیم؟

ادامه مطلب
وب‌سایت گردالی: تابستان معمولا شلوغترین فصل کمپینگ است. ولی افرادی هستند که ترجیح میدهند زمستان ها اینکار را انجام دهند. کمپینگ در زمستان چالش برانگیزتر است و صحنه های ...
کاخ سلطنتی مرمر ،رامسر

کاخ سلطنتی مرمر ،رامسر

ادامه مطلب
کاخ سلطنتی مرمر ،رامسر کاخ سلطنتی رامسر یا کاخ مرمر یکی از نفیس‌ترین آثار دوران پهلوی در شمال ایران است. این کاخ به دستور رضا شاه پهلوی در سال ۱۳۱۶ به بهره‌برداری رسید و تا انقلاب سال ...
مناسب ترین چمدان برای یک سفر

مناسب ترین چمدان برای یک سفر

ادامه مطلب
مجله ایده آل: برای رفتن به مسافرت یکی از اصلی‌ترین وسایلی که حتما به آن احتیاج پیدا خواهید کرد انواع چمدان، ساک‌های مسافرتی و کیف‌های بزرگ است. دنیای چمدان‌ها ...
دهکده گردشگری عباس برزگر

دهکده گردشگری عباس برزگر

ادامه مطلب
http://dsfr.ir/i781hz دهکده گردشگری عباس برزگر ...
راز عمارت سفید در دل کویر کرمان

راز عمارت سفید در دل کویر کرمان

ادامه مطلب
خبرگزاری ایسنا - سمیه حسنلو: کنار ریل‌های آهنی منتهی به شهر کرمان، در دل کویر، عمارت سپیدرنگِ باشکوهی دیده می‌شود که تا همین یک سال پیش، مخروبه‌ای بیش نبود ...
مسجد الازهر هرم بزرگ جیزه

مسجد الازهر هرم بزرگ جیزه

ادامه مطلب
از قدیمی ترین مساجد و دانشگاه های جهان اسلام محسوب می شود که در سال 361 هجری (975 میلادی) توسط جوهر صقلّی فرمانده فاطمی ساخته شده و منقول است که ...
مسجد سلطان حسن

مسجد سلطان حسن

ادامه مطلب
در سال 757 هجری (1356 میلادی) توسط سلطان حسن بن محمد بن قلادون به عنوان مسجد و مدرسه ای برای چهار مذهب اسلامی شناخته شده تأسیس گردیده و از زیباترین ...
فانوس اسکندریه

فانوس اسکندریه

ادامه مطلب
فانوس دریایی اسکندریه هفتمین مورد عجایب هفتگانه جهان است که در مصر قرار داشت. برجی که بر فراز آن آتشی بود تا شبها راهنمای ملوانان برای رسیدن به بندر اسکندریه ...
مسجد عمروبن عاص

مسجد عمروبن عاص

ادامه مطلب
اولین مسجدی است که در سال 21 هجری در مصر ساخته شده و گفته می شود چهاردهمین مسجدی است که در اسلام ساخته شده است. از آن جا که قدیمی ...
ویدیو آبگرم یله گنبد،کیمیایی در دشت قزوین

ویدیو آبگرم یله گنبد،کیمیایی در دشت قزوین

ادامه مطلب
ما دو دوست و دو جوان هستیم و هر دو عشق به ایران و گردشگری ایران داریم طوری که این عشقمان ما را به این فکر انداخت که این وبسایت ...
اهرام سه گانه مصر

اهرام سه گانه مصر

ادامه مطلب
مجموعه اهرام جیزه نام مجموعه اهرام سه گانه و تاریخی ساخته شده در دوران مصر باستان است که در حاشیه شمالی شهر قاهره کنونی واقع شده است. هرم بزرگ جیزه ...

های گردی